Mantra 3
Sukta 8.16
Rishi: Unknown/uncertain (not supplied)
Devata: Indra
Chandas: Not specified in input (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तं सुष्टुत्या विवासे ज्येष्ठराजं भरे कृत्नुम् । महो वाजिनं सनिभ्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
तं सु॑ष्टु॒त्या वि॑वासे ज्येष्ठ॒राजं॒ भरे॑ कृ॒त्नुम् । म॒हो वा॒जिनं॑ स॒निभ्य॑: ॥
Transliteration
táṃ suṣṭutyā́ vivāse jyeṣṭha-rā́jaṃ bháre kṛ́tnum | mahó vā́jinaṃ saníbhyaḥ ||
Translation
With a right and well-shaped praise I seek to win him, the eldest king, complete in the battle— the great bringer of vāja, the plenitude of force, for our gains.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । सु॒ऽस्तु॒त्या । वि॒वा॒से॒ । ज्ये॒ष्ठ॒ऽराज॑म् । भरे॑ । कृ॒त्नुम् । म॒हः । वा॒जिन॑म् । स॒निऽभ्यः॑ ॥तम् । सुस्तुत्या । विवासे । ज्येष्ठराजम् । भरे । कृत्नुम् । महः । वाजिनम् । सनिभ्यः ॥tam | su-stutyā | vivāse | jyeṣṭha-rājam | bhare | kṛtnum | mahaḥ | vājinam | sani-bhyaḥ
Word by Word
तम्him / that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुष्टुत्याwith good praise
सुष्टुत्या:
करण
TypeNoun
Rootसु- + स्तु (धातु) → सुष्टुति- (स्त्री. प्रातिपदिक)
विवासेI honor / I worship
विवासे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वस् (विवासयति/विवासते; ‘to honor, to worship, to serve’—RV usage)
ज्येष्ठराजम्the eldest/foremost king
ज्येष्ठराजम्:
कर्म
TypeNoun (with adjective compound)
Rootज्येष्ठ- (विशेषण) + राजन् (प्रातिपदिक)
भरेin the contest/battle
भरे:
अधिकरण
TypeNoun
Root√भृ (to bear, to bring; also ‘battle/contest’ as noun bhara- in RV)
कृत्नुम्the complete/fully-effective one
कृत्नुम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootकृत्नु- (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘whole, complete, effective’ RV)
महोgreat
महो:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
वाजिनम्the prize-winning/strong (one)
वाजिनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक; ‘possessing vāja—strength/prize; swift’)
सनिभ्यःfrom winnings/gains
सनिभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootसनि- (प्रातिपदिक; ‘gain, winning, acquisition’ RV)