HomeRig VedaMandala 7Sukta 96Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.96

Rishi: Vasiṣṭha (explicit)
Devata: Sarasvatī
Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; Sarasvatī hymns often Triṣṭubh/Jagatī—requires full metrical count)

बृहदु गायिषे वचोऽसुर्या नदीनाम् । सरस्वतीमिन्महया सुवृक्तिभिः स्तोमैर्वसिष्ठ रोदसी ॥

बृ॒हदु॑ गायिषे॒ वचो॑ऽसु॒र्या॑ न॒दीना॑म् । सर॑स्वती॒मिन्म॑हया सुवृ॒क्तिभि॒: स्तोमै॑र्वसिष्ठ॒ रोद॑सी ॥

bṛhád u gāyiṣe váco 'suŕyā nadī́nām | sárasvatīm ín mahayā su-vṛ́kti-bhiḥ stómair vasiṣṭha ródasī ||

A vast word you shall sing—the sovereign river among rivers. Magnify Sarasvatī indeed with well-shaped utterances and hymns, O Vasiṣṭha, until the two worlds are widened within you.

बृ॒हत् । ऊँ॒ इति॑ । गा॒यि॒षे॒ । वचः॑ । अ॒सु॒र्या॑ । न॒दीना॑म् । सर॑स्वतीम् । इत् । म॒ह॒य॒ । सु॒ऽवृ॒क्तिऽभिः॑ । स्तोमैः॑ । व॒सि॒ष्ठ॒ । रोद॑सी॒ इति॑ ॥बृहत् । ऊँ इति । गायिषे । वचः । असुर्या । नदीनाम् । सरस्वतीम् । इत् । महय । सुवृक्तिभिः । स्तोमैः । वसिष्ठ । रोदसी इति ॥bṛhat | oṃ iti | gāyiṣe | vacaḥ | asuryā | nadīnām | sarasvatīm | it | mahaya | su-vṛkti-bhi ḥ | stomaiḥ | vasiṣṭha | rodasī iti

बृहत्great, lofty
बृहत्:
कर्म (वचः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक) < √बृह् ‘वर्धने/महत्त्वे’
गायिषेthou hast sung / thou singest (solemnly)
गायिषे:
क्रिया (कर्तरि)
TypeVerb
Root√गै (गाने)
वचःspeech, hymn, utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक) < √वच् ‘वक्तव्ये’
असुर्याःdivine, of (mighty) Asura-nature
असुर्याः:
सम्बन्ध (नदीनाम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअसुर्य (प्रातिपदिक) ‘असुर-सम्बन्धिन्/दैवी’
नदीनाम्of the rivers
नदीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun (proper/theonym)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
महयmagnify, exalt
महय:
क्रिया
TypeVerb
Root√मह् (पूजायाम्/वर्धने)
सुवृक्तिभिःwith well-fashioned hymns
सुवृक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसुवृक्ति (प्रातिपदिक) = सु- + वृक्ति (< √वृच्/√वृज् ‘स्तुतौ/वचने’), ‘सु-रचित-स्तुति’
स्तोमैःwith praises, laudations
स्तोमैः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु ‘स्तुतौ’
वसिष्ठO Vasiṣṭha
वसिष्ठ:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
रोदसीthe two worlds: heaven and earth
रोदसी:
कर्म (महय इत्यस्य)
TypeNoun (dual) / fixed Vedic pair
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ) < √रुद्/√रुह्? (वैदिक-स्थिर-शब्दः) ‘द्यावा-पृथिवी’