Mantra 4
Sukta 7.89
Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Varuṇa
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अपां मध्ये तस्थिवांसं तृष्णाविदज्जरितारम् । मृळा सुक्षत्र मृळय ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒पां मध्ये॑ तस्थि॒वांसं॒ तृष्णा॑विदज्जरि॒तार॑म् । मृ॒ळा सु॑क्षत्र मृ॒ळय॑ ॥
Transliteration
apā́ṃ mádhye tasthivā́ṃsaṃ tṛ́ṣṇā avidaj jaritā́ram | mṛḷā́ su-kṣatra mṛḷáya ||
Translation
Standing in the midst of the waters, thirst found the singer. Be gracious, O you of good sovereignty, be gracious.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒पाम् । मध्ये॑ । त॒स्थि॒ऽवांस॑म् । तृष्णा॑ । अ॒वि॒द॒त् । ज॒रि॒तार॑म् । मृ॒ळ । सु॒ऽक्ष॒त्र॒ । मृ॒ळय॑ ॥अपाम् । मध्ये । तस्थिवांसम् । तृष्णा । अविदत् । जरितारम् । मृळ । सुक्षत्र । मृळय ॥apām | madhye | tasthi-vāṃsam | tṛṣṇā | avidat | jaritāram | mṛḷa | su-kṣatra | mṛḷaya
Word by Word
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive relation) / अधिकरण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) ‘जल’
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण
TypeNoun (locative used adverbially)
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
तस्थिवांसम्the one who has stood / standing
तस्थिवांसम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootस्था (धातु) → तस्थिवस् (कृदन्त, परिपूर्ण/परफेक्ट-आधारित)
तृष्णाthirst
तृष्णा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतृष्णा (प्रातिपदिक) ‘पिपासा’
अविदत्found / came upon
अविदत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु) ‘जान/पाना’
जरितारम्the singer (poet), the praiser
जरितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक) ‘स्तोतृ/गायक’
मृळाbe gracious / show mercy
मृळा:
क्रिया
TypeVerb (imperative)
Rootमृळ् (धातु) ‘अनुग्रह/सुख देना, दया करना’
सुक्षत्रO well-protecting one / O of good dominion
सुक्षत्र:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootसु- + क्षत्र (प्रातिपदिक) ‘सु-शासन/सु-रक्षा’
मृळयbe gracious; have mercy
मृळय:
क्रिया
TypeVerb (imperative)
Rootमृळ् (धातु) ‘अनुग्रह/दया करना’