HomeRig VedaMandala 7Sukta 56Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Marutaḥ
Chandas: Jagatī (likely; verse is long—verify)

अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥

अंसे॒ष्वा म॑रुतः खा॒दयो॑ वो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा उ॑पशिश्रिया॒णाः । वि वि॒द्युतो॒ न वृ॒ष्टिभी॑ रुचा॒ना अनु॑ स्व॒धामायु॑धै॒र्यच्छ॑मानाः ॥

aṃséṣv ā́ marutaḥ khādayó vo váksaḥsu rukmā́ upaśiśriyāṇā́ḥ | ví vidyúto ná vṛṣṭíbhī rucānā́ ánu svadhā́m ā́yudhair yácchamānāḥ ||

On your shoulders, O Maruts, are fastened the biting (weapons); on your chests the golden splendours rest. Shining out like lightnings with the rains, you move according to your own law, directing your weapons.

अंसे॑षु । आ । म॒रु॒तः॒ । खा॒दयः॑ । वः॒ । वक्षः॑ऽसु । रु॒क्माः । उ॒प॒ऽशि॒श्रि॒या॒णाः । वि । वि॒द्युतः॑ । न । वृ॒ष्टिऽभिः॑ । रु॒चा॒नाः । अनु॑ । स्व॒धाम् आयु॑धै॒र् यच्छ॑मानाः ॥अंसेषु । आ । मरुतः । खादयः । वः । वक्षःसु । रुक्माः । उपशिश्रियाणाः । वि । विद्युतः । न । वृष्टिभिः । रुचानाः । अनु । स्वधाम् आयुधैर् यच्छमानाः ॥aṃseṣu | ā | marutaḥ | khādayaḥ | vaḥ | vakṣaḥ-su | rukmāḥ | upa-śiśriyāṇāḥ | vi | vidyutaḥ | na | vṛṣṭi-bhiḥ | rucānāḥ | anu | svadhām āyudhair yacchamānāḥ

अंसेषुon the shoulders
अंसेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
unto, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
खादयःdevourers, eaters
खादयः:
कर्तृ (मरुतः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootखाद् (धातु) → खादय (प्रातिपदिक/विशेषण)
वःof you, your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वक्षस्सुon the chests
वक्षस्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
रुक्माःgolden ornaments, gold (disks)
रुक्माः:
कर्तृ (उपशिश्रिया॒णाः इत्यस्य) / अथवा कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
उपशिश्रिया॒णाःhaving settled upon, resting on
उपशिश्रिया॒णाः:
कर्तृ (मरुतः/रुक्माः)
TypeParticiple
Rootश्रि (धातु) + उप (उपसर्ग) → उप-शिश्रि-आण (कृदन्त)
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
विद्युतःlightnings
विद्युतः:
कर्तृ (रुचाना इत्यस्य) / उपमान-प्रधान
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वृष्टिभिःwith rains, by showers
वृष्टिभिः:
करण
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
रुचानाshining, gleaming
रुचाना:
कर्तृ (मरुतः) / विशेषण
TypeParticiple
Rootरुच् (धातु) → रुचान (कृदन्त)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/निपात)
स्वधाम्their own power/ordinance (svadhā)
स्वधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
आयुधैःwith weapons
आयुधैः:
करण
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
यच्छमानाःguiding/holding (their course), directing
यच्छमानाः:
कर्तृ (मरुतः)
TypeParticiple
Rootयम् (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-यच्छ् (धातु-प्रयोग) → यच्छमान (कृदन्त)