HomeRig VedaMandala 7Sukta 46Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.46

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Rudra
Chandas: Triṣṭubh

इमा रुद्राय स्थिरधन्वने गिरः क्षिप्रेषवे देवाय स्वधाव्ने । अषाळ्हाय सहमानाय वेधसे तिग्मायुधाय भरता शृणोतु नः ॥

इ॒मा रु॒द्राय॑ स्थि॒रध॑न्वने॒ गिर॑: क्षि॒प्रेष॑वे दे॒वाय॑ स्व॒धाव्ने॑ । अषा॑ळ्हाय॒ सह॑मानाय वे॒धसे॑ ति॒ग्मायु॑धाय भरता शृ॒णोतु॑ नः ॥

imā́ rudrā́ya sthirá-dhanvane gíraḥ kṣipréṣave devā́ya svadhā́vne | aṣā́ḷhāya sáhamānāya vedháse tig máyudhāya bharatā śṛṇótu naḥ ||

These words bear toward Rudra of the steady bow, the swift-arrowed god who moves by his own power. To the unconquered, the enduring, the wise disposer, the one with keen weapons—carry (our prayer); may he hear us.

इ॒माः । रु॒द्राय॑ । स्थि॒रऽध॑न्वने । गिरः॑ । क्षि॒प्रऽस॑वे । दे॒वाय॑ । स्व॒धाऽव्ने॑ । अषा॑ळ्हाय । सह॑मानाय । वे॒धसे॑ । ति॒ग्मऽआ॑यु॑धाय । भ॒र॒त॒ । शृ॒णोतु॑ । नः॒ ॥इमाः । रुद्राय । स्थिरधन्वने । गिरः । क्षिप्रसवे । देवाय । स्वधाव्ने । अषाळ्हाय । सहमानाय । वेधसे । तिग्मआयुधाय । भरत । शृणोतु । नः ॥imāḥ | rudrāya | sthira-dhanvane | giraḥ | kṣipra-save | devāya | svadhāvne | aṣāḷhāya | sahamānāya | vedhase | tigma-āyudhāya | bharata | śṛṇotu | naḥ

इमाःthese
इमाः:
कर्म (स्तुतिरूपा गिरः) / विशेषण-रूपेण ‘गिरः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रायto Rudra
रुद्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/deity)
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
स्थिरधन्वनेto the firm-bowed (steady-armed archer)
स्थिरधन्वने:
सम्प्रदान (रुद्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootस्थिर-धन्वन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ (स्तुतयः/वाचः) अथवा कर्म (भरत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्री; प्रातिपदिक)
क्षिप्रेषवेto him of swift arrows
क्षिप्रेषवे:
सम्प्रदान (देवस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootक्षिप्र-इषु (समास; प्रातिपदिक) / इषु (स्त्री) ‘बाण’
देवायto the god
देवाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
स्वधाव्नेto the self-empowered / possessing svadhā
स्वधाव्ने:
सम्प्रदान (देवस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootस्वधा-वन् (स्वधा + वन्; प्रातिपदिक)
अषाढायto the unconquered
अषाढाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootअषाढ (प्रातिपदिक)
सहमानायto the overpowering / enduring
सहमानाय:
सम्प्रदान
TypeParticiple (adjectival)
Rootसहमान (वर्तमान-कृदन्त; √सह् ‘to overcome/endure’)
वेधसेto the wise one / ordainer
वेधसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootवेधस् (प्रातिपदिक; ‘ज्ञानी/विधाता’)
तिग्मायुधायto him of sharp weapons
तिग्मायुधाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootतिग्म-आयुध (समास; प्रातिपदिक)
भरतbring, offer
भरत:
क्रिया (यजमान/कवि-समूहस्य आदेशः)
TypeVerb
Root√भृ (भृञ्) ‘to bear/bring/offer’
शृणोतुlet him hear
शृणोतु:
क्रिया (रुद्रः कर्ता)
TypeVerb
Root√श्रु ‘to hear’
नःof us / to us
नः:
सम्बन्ध (our) / सम्प्रदान (to us) सन्दर्भानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)