HomeRig VedaMandala 7Sukta 4Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ॥

आ यो योनिं॑ दे॒वकृ॑तं स॒साद॒ क्रत्वा॒ ह्य१॒॑ग्निर॒मृताँ॒ अता॑रीत् । तमोष॑धीश्च व॒निन॑श्च॒ गर्भं॒ भूमि॑श्च वि॒श्वधा॑यसं बिभर्ति ॥

ā yó yóniṃ deva-kṛ́taṃ sasā́da kratvā́ hy agnír amṛ́tān átārīt | tám oṣádhīś ca váninaś ca gárbhaṃ bhū́miś ca viśvá-dhāyasaṃ bibharti ||

He who has come to the womb fashioned by the gods—by his conscious power Agni has crossed beyond the immortals. Him the plants and the forests bear as a germ, and Earth too bears him, the all-sustaining, as the hidden seed of her universal becoming.

आ । यः । योनि॑म् । दे॒वऽकृ॑तम् । स॒साद॑ । क्रत्वा॑ । हि । अ॒ग्निः । अ॒मृता॑न् । अता॑रीत् । तम् । ओष॑धीः । च॒ । व॒निनः॑ । च॒ । गर्भ॑म् । भूमिः॑ । च॒ । वि॒श्वऽधा॑यसम् । बि॒भ॒र्ति॒ ॥आ । यः । योनिम् । देवकृतम् । ससाद । क्रत्वा । हि । अग्निः । अमृतान् । अतारीत् । तम् । ओषधीः । च । वनिनः । च । गर्भम् । भूमिः । च । विश्वधायसम् । बिभर्ति ॥ā | yaḥ | yonim | deva-kṛtam | sasāda | kratvā | hi | agniḥ | amṛtān | atārīt | tam | oṣadhīḥ | ca | vaninaḥ | ca | garbham | bhūmiḥ | ca | viśva-dhāyasam | bibharti

towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनिम्womb; source; abode
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि- (प्रातिपदिक)
देवकृतम्made by the gods
देवकृतम्:
TypeAdjective (past passive participle)
Rootदेव-कृत- (कृदन्त; √कृ ‘to make’)
ससादhas sat down; has come to rest; has approached
ससाद:
TypeVerb
Root√सद् (सीदति) ‘to sit down, settle, come to rest’
क्रत्वाby (his) will/power; by resolve
क्रत्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रतु- (प्रातिपदिक)
हिfor; indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अमृतान्the immortals (gods)
अमृतान्:
Karma
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
अतारीत्crossed over; passed beyond
अतारीत्:
TypeVerb
Root√तॄ (तरति) ‘to cross over’
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधीःplants; herbs
ओषधीः:
Kartā
TypeNoun
Rootओषधि- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वनिनःtrees; forest-lords (wood-bearing ones)
वनिनः:
Kartā
TypeNoun
Rootवनिन्- (प्रातिपदिक; ‘tree/wooded one’)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गर्भम्embryo; seed; hidden germ
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ- (प्रातिपदिक)
भूमिःEarth
भूमिः:
Kartā
TypeNoun
Rootभूमि- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
विश्वधायसम्all-sustaining; containing all nourishment/support
विश्वधायसम्:
TypeAdjective
Rootविश्व-धायस्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘having all supports/nourishments’)
बिभर्तिbears; supports
बिभर्ति:
TypeVerb
Root√भृ (भरति) ‘to bear, support’