HomeRig VedaMandala 7Sukta 2Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 7.2

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Vanaspati (as support of the rite) and Agni/Hotṛ function (Agni as priestly power)
Chandas: Triṣṭubh

वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ॥

वन॑स्प॒तेऽव॑ सृ॒जोप॑ दे॒वान॒ग्निर्ह॒विः श॑मि॒ता सू॑दयाति । सेदु॒ होता॑ स॒त्यत॑रो यजाति॒ यथा॑ दे॒वानां॒ जनि॑मानि॒ वेद॑ ॥

vánaspate ’vá sṛjópa devā́n agnír havíḥ śamitā́ sūdayāti | séd u hotā́ satyá-taro yajāti yáthā devā́nāṃ jánimāni véda ||

O Lord of the wood, release the gods to come near. Agni, the arranger of the offering, sets the oblation in its right course. Then the Hotṛ, more true in his truth, sacrifices—because he knows the births and becomings of the gods.

वन॑स्पते । अव॑ । सृ॒ज॒ । उप॑ । दे॒वान् । अ॒ग्निः । ह॒विः । श॒मि॒ता । सू॒द॒या॒ति॒ । सः । इत् । ऊँ॒ इति॑ । होता॑ । स॒त्यऽत॑रः । य॒जा॒ति॒ । यथा॑ । दे॒वाना॑म् । जनि॑मानि । वेद॑ ॥वनस्पते । अव । सृज । उप । देवान् । अग्निः । हविः । शमिता । सूदयाति । सः । इत् । ऊँ इति । होता । सत्यतरः । यजाति । यथा । देवानाम् । जनिमानि । वेद ॥vanaspate | ava | sṛja | upa | devān | agniḥ | haviḥ | śamitā | sūdayāti | saḥ | it | oṃ iti | hotā | satya-taraḥ | yajāti | yathā | devānām | janimāni | veda

वनस्पतेO Lord of the forest (tree/wood-deity)
वनस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवनस्पति- (प्रातिपदिक) < वन (वनम्) + पति (पति-)
अवdown; forth; away (as a preverb)
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
सृजrelease; let go; send forth
सृज:
क्रिया
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति)
उपtowards; near; up (as a preverb)
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव-
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि-
हविःthe oblation
हविः:
कर्म (यज्ञकर्मणि द्रव्यरूपेण)
TypeNoun
Rootहविस्-
शमिताthe arranger/performer (the one who duly prepares/sets in order)
शमिता:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeNoun (agent)
Rootशमितृ- (कृदन्त-नृ) < √शम्/√शमि (शमयति ‘शान्तिं/सम्यक् करोति’)
सूदयातिimpels; sets in motion; makes (it) succeed
सूदयाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सूद् (सूदयति/सूदयाति) ‘प्रेरयति/उत्साहयति/पाकयति’
सःhe
सः:
कर्तृ (अनुवर्तते)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इदुindeed; just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इदु (निपात; वैदिक-प्रयोगः)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootहोतृ- < √हु (जुहोति)
सत्यतरःtruer; more truthful
सत्यतरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्य- (विशेषण) + तर (तुलनार्थ-प्रत्यय)
यजातिworships; performs sacrifice
यजाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यजति)
यथाas; in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव-
जनिमानिbirths; origins; begettings
जनिमानि:
कर्म
TypeNoun
Rootजनिमन्- (नपुंसक) < √जन् (जायते)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (वेद)