HomeRig VedaMandala 7Sukta 12Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.12

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे । चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम् ॥

अग॑न्म म॒हा नम॑सा॒ यवि॑ष्ठं॒ यो दी॒दाय॒ समि॑द्ध॒: स्वे दु॑रो॒णे । चि॒त्रभा॑नुं॒ रोद॑सी अ॒न्तरु॒र्वी स्वा॑हुतं वि॒श्वत॑: प्र॒त्यञ्च॑म् ॥

áganma mahā́ námasā yáviṣṭhaṃ yó dīdā́ya samíddhaḥ své duróṇe | citrá-bhānuṃ ródasī antár urvī́ svā́hutaṃ viśvátah prátyañcam ||

We have come with a great surrender to the youngest Flame, who shines when kindled in his own home. His many-coloured radiance fills the two worlds within their wideness; well-offered, he turns from every side towards us.

अग॑न्म । म॒हा । नम॑सा । यवि॑ष्ठम् । यः । दी॒दाय॑ । सम्ऽइ॑द्धः । स्वे । दु॒रो॒णे । चि॒त्रऽभा॑नुम् । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒न्तः । उ॒र्वी इति॑ । सुऽआ॑हुतम् । प्र॒त्यञ्च॑म् ॥अगन्म । महा । नमसा । यविष्ठम् । यः । दीदाय । सम्इद्धः । स्वे । दुरोणे । चित्रभानुम् । रोदसी इति । अन्तः । उर्वी इति । सुआहुतम् । प्रत्यञ्चम् ॥aganma | mahā | namasā | yaviṣṭham | yaḥ | dīdāya | sam-iddhaḥ | sve | duroṇe | ci tra-bhānum | rodasī iti | antaḥ | urvī iti | su-āhutam | pratyañcam

अगन्मwe went / we approached
अगन्म:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (√gam)
महाgreatly
महा:
Karaṇa (manner/instrumental sense adverbially)
TypeAdjective
Rootमहत् (prātipadika: महा-)
नमसाwith reverence / with homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्
यविष्ठम्the youngest (one)
यविष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयविष्ठ (superl. of युवा/युवन् ‘young’)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
दीदायhas shone / has given light
दीदाय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (√dā) with reduplication (दीदाय)
समिद्धःkindled, blazing
समिद्धः:
Kartā (as qualifier of यः)
TypeParticiple
Rootसम्-इध् (√idh ‘to kindle’) → समिद्ध (PPP)
स्वेin his own
स्वे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (pronominal stem)
दुरोणेin the dwelling / house
दुरोणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदुरोण (house, dwelling)
चित्रभानुम्the bright-flamed / of wondrous radiance
चित्रभानुम्:
Karma
TypeAdjective (epithet)
Rootचित्र-भानु (compound prātipadika)
रोदसीheaven and earth (the two worlds)
रोदसी:
Karma (spatial extent: ‘the two worlds’)
TypeNoun
Rootरोदसी (dual ‘heaven-and-earth’)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa (locative sense: ‘within’)
TypeIndeclinable
Rootअन्तर्
उर्वीbroad, wide
उर्वी:
Karma (qualifier)
TypeAdjective/Noun
Rootउर्वी
स्वाहुतम्well-offered / duly invoked
स्वाहुतम्:
Karma
TypeParticiple
Rootसु-आहुत (PPP of आ-हु √hu ‘to offer/invoke’, with सु-)
विश्वतःfrom all sides
विश्वतः:
Adhikaraṇa (directional)
TypeIndeclinable
Rootविश्व (with -तः)
प्रत्यञ्चम्facing toward (us), turned hither
प्रत्यञ्चम्:
Karma (as epithet of the deity addressed)
TypeAdjective
Rootप्रति-अञ्च् (prātipadika: प्रत्यञ्च ‘turned toward’)