Mantra 3
Sukta 7.102
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Parjanya (receiver of oblation; granter of Iḷā)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
तस्मा इदास्ये हविर्जुहोता मधुमत्तमम् । इळां नः संयतं करत् ॥
Samhita Patha (IAST)
तस्मा॒ इदा॒स्ये॑ ह॒विर्जु॒होता॒ मधु॑मत्तमम् । इळां॑ नः सं॒यतं॑ करत् ॥
Transliteration
tásmā íd ā́syè havír juhota mádhumattamam | iḷā́ṃ naḥ saṃyátam karat ||
Translation
To him, indeed, at his mouth offer the oblation, most filled with sweetness; may he shape for us the ordered Iḷā—the right distribution and increase.
Padapatha (Word Analysis)
तस्मै॑ । इत् । आ॒स्ये॑ । ह॒विः । जु॒होत॑ । मधु॑मत्ऽतमम् । इळा॑म् । नः॒ । स॒म्ऽयत॑म् । क॒र॒त् ॥तस्मै । इत् । आस्ये । हविः । जुहोत । मधुमत्तमम् । इळाम् । नः । सम्यतम् । करत् ॥tasmai | it | āsye | haviḥ | juhota | madhumat-tamam | iḷām | naḥ | sam-yatam | karat
Word by Word
तस्मैto him / for him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इयेhas gone/come
इये:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Rootइ (धातु) / अय्-प्रत्ययान्त (वेदिक रूप)
हविःoblation
हविः:
कर्म (जुहोति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
जुहोताoffer! (pour as oblation)
जुहोता:
कर्तृ (आज्ञा-कर्तृ: ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootहु (धातु) + जुहोति (वेदिक वर्तमान-आवृत्तिः)
मधुमत्तमम्the sweetest / most honeyed
मधुमत्तमम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) + तमप् (सुपरलटिव)
इळाम्Iḷā (ritual nourishment/refreshment; also a goddess/portion)
इळाम्:
कर्म (करोत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootइळा (प्रातिपदिक)
नःour
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
संयतम्well-restrained / well-ordered
संयतम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootसम्-यम् (धातु) → संयत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
करत्let (him) make / may he do
करत्:
कर्तृ (अधिष्ठितः: स/देवः)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)