HomeRig VedaMandala 6Sukta 74Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 6.74

Rishi: Bharadvāja (traditional for Maṇḍala 6)
Devata: Soma-Rudra (with an allusive presence of Varuṇa as cosmic binder)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ सोमारुद्राविह सु मृळतं नः । प्र नो मुञ्चतं वरुणस्य पाशाद्गोपायतं नः सुमनस्यमाना ॥

ति॒ग्मायु॑धौ ति॒ग्महे॑ती सु॒शेवौ॒ सोमा॑रुद्रावि॒ह सु मृ॑ळतं नः । प्र नो॑ मुञ्चतं॒ वरु॑णस्य॒ पाशा॑द्गोपा॒यतं॑ नः सुमन॒स्यमा॑ना ॥

tigmā́yudhau tigmáhetī suśévau somā́rudrāv ihá sú mṛḷataṃ naḥ | prá no muñcataṃ váruṇasya pā́śād gopā́yataṃ naḥ sumanasyámānā ||

O Soma and Rudra, keen-weaponed, keen-darted, yet gracious—here indeed be very merciful to us. Release us forward from Varuṇa’s noose, and guard us, holding a happy, benevolent mind toward us.

ति॒ग्मऽआ॑युधौ । ति॒ग्महे॑ती॒ इति॑ ति॒ग्मऽहे॑ती । सु॒ऽशेवौ॑ । सोमा॑रुद्रा । इ॒ह । सु । मृ॒ळ॒त॒म् । नः॒ । प्र । नः॒ । मु॒ञ्च॒त॒म् । वरु॑णस्य । पाशा॑त् । गो॒पा॒यत॑म् । नः॒ । सु॒ऽम॒न॒स्यमा॑ना ॥तिग्मआयुधौ । तिग्महेती इति तिग्महेती । सुशेवौ । सोमारुद्रा । इह । सु । मृळतम् । नः । प्र । नः । मुञ्चतम् । वरुणस्य । पाशात् । गोपायतम् । नः । सुमनस्यमाना ॥tigma-āyudhau | tigmahetī ititigma-hetī | su-śevau | somārudrā | iha | su | mṛḷatam | naḥ | pra | naḥ | muñcatam | varuṇasya | pāśāt | gopāyatam | naḥ | su-manasyamānā

ति॒ग्मायु॑धौO sharp-weaponed (two)
ति॒ग्मायु॑धौ:
सम्बोधन (addressed deities)
TypeAdjective (dual vocative epithet)
Rootतिग्म-आयुध
ति॒ग्महे॑तीO having sharp missiles (two)
ति॒ग्महे॑ती:
सम्बोधन
TypeAdjective (dual vocative epithet)
Rootतिग्म-हेति
सु॒शेवौ॒O very gracious/kind (two)
सु॒शेवौ॒:
सम्बोधन
TypeAdjective (dual vocative epithet)
Rootसु-शेव
सोमा॑रुद्रौO Soma and Rudra
सोमा॑रुद्रौ:
सम्बोधन
TypeNoun (dvandva proper name)
Rootसोम + रुद्र
इ॒हhere
इ॒ह:
अधिकरण (place)
TypeIndeclinable
Rootइह
सुwell, indeed
सु:
(modifier)
TypeIndeclinable (particle/intensifier)
Rootसु
मृ॑ळतंbe gracious / show mercy
मृ॑ळतं:
क्रिया (addressed to the deities)
TypeVerb
Rootमृळ् (मृड्) / मृडय्
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / for us)
TypePronoun
Rootअस्मद्
प्रforth, away
प्र:
(verb-modifier)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
नःus
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
मुञ्चतंrelease, set free
मुञ्चतं:
क्रिया
TypeVerb
Rootमुच्
वरु॑णस्यof Varuṇa
वरु॑णस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवरुण
पाशा॑त्from the noose/bond
पाशा॑त्:
अपादान
TypeNoun
Rootपाश
गोपा॒यतं॑protect
गोपा॒यतं॑:
क्रिया
TypeVerb
Rootगोपाय् (नामधातु from गोपाय/गोप) / causative sense ‘to protect’
नःus
नः:
कर्म/सम्प्रदान (object ‘us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सुमन॒स्यमा॑नाbeing well-minded / favorably disposed
सुमन॒स्यमा॑ना:
कर्तृ-विशेषण (qualifier of the addressed deities)
TypeParticiple (adjectival)
Rootसु-मनस् + √अस् (denominative/verb ‘to be well-disposed’) → सुमनस्य; participle from सुमनस्यते