HomeRig VedaMandala 6Sukta 73Mantra 3
Previous Mantra

Mantra 3

Sukta 6.73

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh (probable)

बृहस्पतिः समजयद्वसूनि महो व्रजान्गोमतो देव एषः । अपः सिषासन्त्स्वरप्रतीतो बृहस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः ॥

बृह॒स्पति॒: सम॑जय॒द्वसू॑नि म॒हो व्र॒जान्गोम॑तो दे॒व ए॒षः । अ॒पः सिषा॑स॒न्त्स्व१॒॑रप्र॑तीतो॒ बृह॒स्पति॒र्हन्त्य॒मित्र॑म॒र्कैः ॥

bṛ́haspátiḥ sám ajayad vásūni mahó vrājā́n gómato devá eṣáḥ | apáḥ sisāsánt svàr ápratīto bṛ́haspátir hánty amítram arkáiḥ ||

Bṛhaspati has won together the riches—great herds full of rays; this god. Desiring the waters and the Swar, irresistible, Bṛhaspati strikes the hostile power with his hymns of light.

बृह॒स्पतिः॑ । सम् । अ॒ज॒य॒त् । वसू॑नि । म॒हः । व्र॒जान् । गोऽम॑तः । दे॒वः । ए॒षः । अ॒पः । सिसा॑सन् । स्वः॑ । अप्र॑तिऽइतः । बृह॒स्पतिः॑ । हन्ति॑ । अ॒मित्र॑म् । अ॒र्कैः ॥बृहस्पतिः । सम् । अजयत् । वसूनि । महः । व्रजान् । गोमतः । देवः । एषः । अपः । सिसासन् । स्वः । अप्रतिइतः । बृहस्पतिः । हन्ति । अमित्रम् । अर्कैः ॥bṛhaspatiḥ | sam | ajayat | vasūni | mahaḥ | vrajān | go--mataḥ | devaḥ | eṣaḥ | apaḥ | sisāsan | svaḥ | aprati-itaḥ | bṛhaspatiḥ | hanti | amitram | akairḥ

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक)
समजयत्conquered, won
समजयत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (जये)
वसूनिgoods, riches
वसूनि:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
महोof the great
महो:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
व्रजान्enclosures, pens (cattle-stalls)
व्रजान्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रज- (प्रातिपदिक)
गोमतःrich in cows
गोमतः:
कर्म
TypeAdjective
Rootगोमत्- (प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (सम्बोधनार्थ/विशेषणार्थ: एषः के लिए)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
सिषासन्त्desiring to set in motion / to direct
सिषासन्त्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√शास् (शासने) / desiderative stem सि-षास-
स्वःto heaven, heavenward
स्वः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootस्वर्/स्वः (अव्यय/नाम)
अप्रतीतःunopposed, not resisted
अप्रतीतः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (participle)
Rootप्रति-√इ (प्रतीति/प्रत्यय) → प्रतीत (कृदन्त); न-प्रतीत
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक)
हन्तिstrikes, slays
हन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः)
अमित्रम्the foe
अमित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमित्र- (प्रातिपदिक)
अर्कैःwith hymns (praises)
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क- (प्रातिपदिक)