HomeRig VedaMandala 6Sukta 72Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.72

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for Mandala 6); hymn to Indra-Soma
Devata: Indra and Soma (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable; typical for heroic Indra hymns and cadence here)

इन्द्रासोमा महि तद्वां महित्वं युवं महानि प्रथमानि चक्रथुः । युवं सूर्यं विविदथुर्युवं स्वर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ॥

इन्द्रा॑सोमा॒ महि॒ तद्वां॑ महि॒त्वं यु॒वं म॒हानि॑ प्रथ॒मानि॑ चक्रथुः । यु॒वं सूर्यं॑ विवि॒दथु॑र्यु॒वं स्व१॒॑र्विश्वा॒ तमां॑स्यहतं नि॒दश्च॑ ॥

indrā́somā mahí tád vāṃ mahitváṃ yuváṃ mahā́ni prathamā́ni cakrathuḥ | yuváṃ sū́ryaṃ vividáthur yuváṃ svàr viśvā́ tamā́ṃsy ahataṃ nidáś ca ||

O Indra and Soma, great is that greatness of yours: you two fashioned the first mighty workings. You discovered the Sun and the Swar; you struck down all darknesses and the hostile cry within us.

इन्द्रा॑सोमा । महि॑ । तत् । वा॒म् । म॒हि॒ऽत्वम् । यु॒वम् । म॒हानि॑ । प्र॒थ॒मानि॑ । च॒क्र॒थुः॒ । यु॒वम् । सूर्य॑म् । वि॒वि॒दथुः॑ । यु॒वम् । स्वः॑ । विश्वा॑ । तमां॑सि । अ॒ह॒त॒म् । नि॒दः । च॒ ॥इन्द्रासोमा । महि । तत् । वाम् । महित्वम् । युवम् । महानि । प्रथमानि । चक्रथुः । युवम् । सूर्यम् । विविदथुः । युवम् । स्वः । विश्वा । तमांसि । अहतम् । निदः । च ॥indrāsomā | mahi | tat | vām | mahi-tvam | yuvam | mahāni | prathamāni | cakrathuḥ | yuvam | sūryam | vividathuḥ | yuvam | svaḥ | viśvā | tamāṃsi | ahatam | nidaḥ | ca

इन्द्रासोमाO Indra and Soma
इन्द्रासोमा:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र + सोम (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
महिgreatly, mightily
महि:
विशेषण-क्रियाविशेषण (प्रकार/प्रमाण)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-सम्बद्ध)
तत्that
तत्:
कर्म (चक्रथुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म-सम्बन्ध (अर्थानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिgreatly
महि:
विशेषण-क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय)
महित्वम्greatness, majesty
महित्वम्:
कर्म (चक्रथुः/कृतवन्तौ इत्यर्थे)
TypeNoun
Rootमहित्व (महत् + त्व प्रत्यय; भाववाचक-प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महानिgreat (deeds/things)
महानि:
कर्म (चक्रथुः)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
प्रथमानिfirst, foremost
प्रथमानि:
कर्म (महानि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (विशेषण-प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चक्रथुःyou two have done/made
चक्रथुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म (विविदथुः)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
विविदथुःyou two found/discovered
विविदथुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (√विद् ‘जान/विन्द्’), वि-उपसर्ग
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
स्वःthe heaven/light (svarga)
स्वः:
कर्म (अहतम्)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; ‘स्वर्ग/दिव्’)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (तमांसि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)
तमांसिdarknesses
तमांसि:
कर्म (अहतम्)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
अहतम्you two struck down/removed
अहतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
निदःrevilings, hostile taunts
निदः:
कर्म (अहतम्)
TypeNoun
Rootनिद् (स्त्री/पुं; ‘निन्दा/अपवाद’ प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)