HomeRig VedaMandala 6Sukta 47Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 6.47

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा । इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन्मघवन्रायो अर्यः ॥

वरि॑ष्ठे न इन्द्र व॒न्धुरे॑ धा॒ वहि॑ष्ठयोः शताव॒न्नश्व॑यो॒रा । इष॒मा व॑क्षी॒षां वर्षि॑ष्ठां॒ मा न॑स्तारीन्मघव॒न्रायो॑ अ॒र्यः ॥

váriṣṭhe na indra vandhúre dhā vahiṣṭháyoḥ śatāvan áśvayor ā́ | iṣám ā́ vakṣīṣāṃ várṣiṣṭhāṃ mā́ na stārīn maghavan rā́yo aryáḥ ||

Set us, O Indra, in the widest chariot-seat, with the two best steeds, O lord of a hundred powers. Bring to us the most abundant nourishment of force; let not the stranger-to-truth carry away our plenitude, O bounteous one.

वरि॑ष्ठे । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । व॒न्धुरे॑ । धाः॒ । वहि॑ष्ठयोः । श॒त॒ऽव॒न् । अश्व॑योः । आ । इष॑म् । आ । व॒क्षि॒ । इ॒षाम् । वर्षि॑ष्ठाम् । मा । नः॒ । ता॒री॒त् । म॒घ॒ऽव॒न् । रायः॑ । अ॒र्यः ॥वरिष्ठे । नः । इन्द्र । वन्धुरे । धाः । वहिष्ठयोः । शतवन् । अश्वयोः । आ । इषम् । आ । वक्षि । इषाम् । वर्षिष्ठाम् । मा । नः । तारीत् । मघवन् । रायः । अर्यः ॥variṣṭhe | naḥ | indra | vandhure | dhāḥ | vahiṣṭhayoḥ | śata-van | aśvayoḥ | ā | iṣam | ā | vakṣi | iṣām | varṣiṣṭhām | mā | naḥ | tārīt | magha-van | rāyaḥ | aryaḥ

वरिष्ठेin the best (place/condition)
वरिष्ठे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (वरिṣ्ठ; वृष्/वृध्-आधारित ‘श्रेष्ठ/अधिक’)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
वन्धुरेon the chariot-seat / in the chariot
वन्धुरे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन्धुर
धाplace! / set!
धा:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु: धा ‘स्थापने/धारणे’)
वहिष्ठयोःof the two best bearers (steeds)
वहिष्ठयोः:
Sambandha (Genitive)
TypeAdjective
Rootवहिष्ठ (वह् ‘वहने’ + इष्ठ)
शतावन्O hundred-possessing / rich in hundreds
शतावन्:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootशतावन्
अश्वयोःof the two horses
अश्वयोः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअश्व
towards, hither
:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (preverb)
Root
इषम्refreshment, nourishment, strength
इषम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्/इषा (इष् ‘इच्छा/प्रेरणा’; इषा ‘बल/आहार/समृद्धि’)
वक्षीषाम्carry/bring (hither)!
वक्षीषाम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु: वह् ‘वहने’; वेदिक-रूप ‘वक्षी-’)
वर्षिष्ठाम्the most excellent
वर्षिष्ठाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवर्षिष्ठ (वृष्/वृध्-आधारित ‘अत्युत्तम/अधिक’)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable (prohibitive particle)
Rootमा
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
तारीःoverpass / cross (us)
तारीः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु: तॄ ‘तरणे/अतिक्रमे’)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन्
रायःof wealth
रायः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootराय्/राय (रे/रि ‘धन’)
अर्यःthe noble/hostile man (Arya/stranger)
अर्यः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य