HomeRig VedaMandala 6Sukta 47Mantra 31
Previous Mantra

Mantra 31

Sukta 6.47

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (lineage attribution; metrical/Anukramaṇī confirmation recommended)
Devata: Indra (victory), with dundubhi as supporting instrument
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥

आमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्तये॒माः के॑तु॒मद्दु॑न्दु॒भिर्वा॑वदीति । समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु ॥

āmū́raja prátyāvartayemā́ḥ ketúmad dundubhír vāvadīti | sám aśvapárṇāś cáranti no náro ’smā́kam indra rathíno jayantú ||

Drive back those yonder forces; let the war-drum sound with its bannered sign. Let our men move together with the swift horse-winged energy; O Indra, may our chariot-fighters win.

आ । अ॒मूः । अ॒ज॒ । प्र॒ति॒ऽआव॑र्तय । इ॒माः । के॒तु॒ऽमत् । दु॒न्दु॒भिः । वा॒व॒दी॒ति॒ । सम् । अश्व॑ऽपर्णाः । चर॑न्ति । नः॒ । नरः॑ । अ॒स्माक॑म् । इ॒न्द्र॒ । र॒थिनः॑ । ज॒य॒न्तु॒ ॥आ । अमूः । अज । प्रतिआवर्तय । इमाः । केतुमत् । दुन्दुभिः । वावदीति । सम् । अश्वपर्णाः । चरन्ति । नः । नरः । अस्माकम् । इन्द्र । रथिनः । जयन्तु ॥ā | amūḥ | aja | prati-āvartaya | imāḥ | ketu-mat | dundubhiḥ | vāvadīti | sam | aśva-parṇāḥ | caranti | naḥ | naraḥ | asmākam | indra | rathinaḥ | jayantu

towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
मूरजthe drum (kettle-drum)
मूरज:
Karma
TypeNoun
Rootमूरज (प्रातिपदिक)
प्रतिback, in return, towards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
आवर्तयेमाlet us turn (it) back / let us cause to return
आवर्तयेमा:
Kartā
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) + णिच् (आवर्तयति)
केतुमत्with a banner/sign; having a signal
केतुमत्:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootकेतु (प्रातिपदिक) + मतुप्
दुन्दुभिःwith drums
दुन्दुभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वावदीतिresounds, keeps sounding
वावदीति:
Kartā
TypeVerb
Root√वद् (वदति) with intensive/reduplicated stem वावद-
सम्together, wholly
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अश्वपर्णाःthe horse-winged (men/warriors); having horse-like wings (swift)
अश्वपर्णाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootअश्वपर्ण (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
चरन्तिmove, roam, march
चरन्ति:
Kartā
TypeVerb
Root√चर्
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नरःmen, warriors
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रथिनःcharioteers; those with chariots
रथिनः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
जयन्तुlet (them) win, be victorious
जयन्तु:
Kartā
TypeVerb
Root√जि