HomeRig VedaMandala 6Sukta 47Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 6.47

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्रातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरमिन्द्रम् । ह्वयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं स्वस्ति नो मघवा धात्विन्द्रः ॥

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्रं॒ हवे॑हवे सु॒हवं॒ शूर॒मिन्द्र॑म् । ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्रं॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्र॑: ॥

trātā́ram índram avitā́ram índraṃ háve-have su-hávaṃ śū́ram índram | hváyāmi śakráṃ puru-hūtám índraṃ svastí no maghávā dhātvíndraḥ ||

Indra the rescuer, Indra the protector—at every call I invoke Indra, easy to summon, the heroic. I call the mighty, much-invoked Indra; may Indra the bountiful set well-being in us.

त्रा॒तार॑म् । इन्द्र॑म् । अ॒वि॒तार॑म् । इन्द्र॑म् । हवे॑ऽहवे । सु॒ऽहव॑म् । शूर॑म् । इन्द्र॑म् । ह्वया॑मि । श॒क्रम् । पु॒रु॒ऽहू॒तम् । इन्द्र॑म् । स्व॒स्ति । नः॒ । म॒घऽवा॑ । धा॒तु॒ । इन्द्रः॑ ॥त्रातारम् । इन्द्रम् । अवितारम् । इन्द्रम् । हवेहवे । सुहवम् । शूरम् । इन्द्रम् । ह्वयामि । शक्रम् । पुरुहूतम् । इन्द्रम् । स्वस्ति । नः । मघवा । धातु । इन्द्रः ॥trātāram | indram | avitāram | indram | have--have | su-havam | śūram | indram | hvayāmi | śakram | puru-hūtam | indram | svasti | naḥ | magha-vā | dhātu | indraḥ

त्रातारम्the protector
त्रातारम्:
कर्म (ह्वया॑मि/हवे) — ‘whom (I) call’
TypeNoun (agent) / epithet
Rootत्रातृ- (√त्रा ‘रक्षणे’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
अवितारम्the helper, protector
अवितारम्:
कर्म
TypeNoun (agent) / epithet
Rootअवितृ- (√अव ‘रक्षणे/पालने’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
हवेहवेat every call, again and again
हवेहवे:
अधिकारण (काल/आवृत्ति-भाव) — ‘in every call’
TypeIndeclinable (reduplicated adverbial) / fixed Vedic expression
Rootहव- (√हू ‘आह्वाने’)
सुहवम्easy to invoke, readily called
सुहवम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसु- + हव- (√हू ‘आह्वाने’) → सुहव-
शूरम्the hero, valiant one
शूरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Substantive epithet
Rootशूर-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
ह्वयामिI invoke, I call
ह्वयामि:
क्रिया (कर्तृ = अहम्)
TypeVerb
Root√ह्वे/√हू (आह्वाने) — Vedic present stem ह्वय-
शक्रम्the mighty one
शक्रम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Substantive epithet
Rootशक्र-
पुरुहूतम्much-invoked, invoked by many
पुरुहूतम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective (past passive participial compound)
Rootपुरु- + हूत- (√हू ‘आह्वाने’ → क्त ‘हूत’) → पुरुहूत-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
स्वस्तिwelfare, well-being
स्वस्ति:
कर्म/प्रार्थ्य-फल (desired result)
TypeIndeclinable / noun used adverbially
Rootस्वस्ति-
नःfor us, of us
नः:
सम्प्रदान (beneficiary) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्- (enclitic pronoun)
मघवाthe bountiful one
मघवा:
कर्ता (धा॒तु) / सम्बोधन
TypeNoun (epithet of Indra)
Rootमघवन्-
धातुmay he grant, may he bestow
धातु:
क्रिया (कर्ता = मघवा/इन्द्रः; कर्म = स्वस्ति)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने) — Vedic injunctive/imperative form
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-