Mantra 4
Sukta 6.43
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition.
Devata: Indra.
Chandas: Gāyatrī (likely; refrain pattern).
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य मन्दानो अन्धसो माघोनं दधिषे शवः । अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॑ मन्दा॒नो अन्ध॑सो॒ माघो॑नं दधि॒षे शव॑: । अ॒यं स सोम॑ इन्द्र ते सु॒तः पिब॑ ॥
Transliteration
yásya mandānó ándhaso mā́ghonaṃ dadhíṣe śávaḥ | ayáṃ sá sóma indra te sutáḥ píba ||
Translation
You who, rejoicing in the Soma-essence, set in place the force of the bounteous giver—this is that Soma for you, O Indra, pressed out: drink.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । म॒न्दा॒नः । अन्ध॑सः । माघो॑नम् । द॒धि॒षे । शवः॑ । अ॒यम् । सः । सोमः॑ । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । सु॒तः । पिब॑ ॥यस्य । मन्दानः । अन्धसः । माघोनम् । दधिषे । शवः । अयम् । सः । सोमः । इन्द्र । ते । सुतः । पिब ॥yasya | mandānaḥ | andhasaḥ | māghonam | dadhiṣe | śavaḥ | ayam | saḥ | somaḥ | indra | te | sutaḥ | piba
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्दानःrejoicing, exhilarated
मन्दानः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple/Adjective
Rootमन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अन्धसःof the (soma) juice
अन्धसः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the soma-juice’)
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
माघोनम्the bountiful one (Maghavan = Indra)
माघोनम्:
कर्म (दधिषे—‘thou puttest/placest’ whom/what)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootमाघवन् (प्रातिपदिक; ‘उदार/दानशील’)
दधिषेthou placest/puttest (for thyself)
दधिषे:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
शवःstrength, might
शवः:
कर्म (दधिषे—‘strength’ as what is assumed/put on)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ/उद्देश्य (deictic subject)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःthat (very), he
सः:
कर्तृ (अयम्…सः—emphatic apposition)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (पिब—object is implied; here nominative as ‘this is the Soma’)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेfor you/your
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for thee / thy)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed (out)
सुतः:
कर्तृ-विशेषण (सोमस्य विशेषणम्)
TypePast participle
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पिबdrink
पिब:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb (imperative)
Rootपा (धातु)