HomeRig VedaMandala 6Sukta 4Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 6.4

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Agni (as solar-bright purifier and breaker of obstruction)
Chandas: Trishtubh (probable)

द्यावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः । वि य इनोत्यजरः पावकोऽश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥

द्यावो॒ न यस्य॑ प॒नय॒न्त्यभ्वं॒ भासां॑सि वस्ते॒ सूर्यो॒ न शु॒क्रः । वि य इ॒नोत्य॒जर॑: पाव॒कोऽश्न॑स्य चिच्छिश्नथत्पू॒र्व्याणि॑ ॥

dyā́vo na yásya panáyanty ábhvaṃ bhā́sāṃsi vaste sū́ryo na śukráḥ | ví ya inóty ájaraḥ pāvakó 'śnásya cic chiśnathat pū́rvyāṇi ||

Like the heavens, they admire his vastness; he wears his splendors like the bright Sun. He, the unaging Purifier, drives them wide; even the ancient hardness he breaks apart.

द्यावः॑ । न । यस्य॑ । प॒नय॑न्ति । अभ्व॑म् । भासां॑सि । व॒स्ते॒ । सूर्यः॑ । न । शु॒क्रः । वि । यः । इ॒नोति॑ । अ॒जरः॑ । पा॒व॒कः । अश्न॑स्य । चि॒त् । शि॒श्न॒थ॒त् । पू॒र्व्याणि॑ ॥द्यावः । न । यस्य । पनयन्ति । अभ्वम् । भासांसि । वस्ते । सूर्यः । न । शुक्रः । वि । यः । इनोति । अजरः । पावकः । अश्नस्य । चित् । शिश्नथत् । पूर्व्याणि ॥dyāvaḥ | na | yasya | panayanti | abhvam | bhāsāṃsi | vaste | sūryaḥ | na | śukraḥ | vi | yaḥ | inoti | ajaraḥ | pāvakaḥ | aśnasya | cit | śiśnathat | pūrvyāṇi

द्यावःthe heavens
द्यावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पनयन्तिpraise, extol
पनयन्ति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपन्/पण् (धातु; ‘स्तुतौ/प्रशंसायाम्’ इत्यर्थे वैदिकप्रयोगः)
अभ्वम्the vast/mighty (one)
अभ्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअभ्व (प्रातिपदिक)
भासांसिlights, splendors
भासांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootभास्/भासा (प्रातिपदिक; ‘प्रभा, दीप्ति’)
वस्तेwears, puts on
वस्ते:
कर्तृ
TypeVerb
Rootवस् (धातु; ‘आच्छादने/परिधाने’)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
उपमान (उपमा-सम्बन्ध) / कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
शुक्रःbright, radiant
शुक्रः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इनॊतिsets in motion, drives
इनॊति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootइन्/इन (धातु; वैदिक ‘चलने/प्रेरणे’)
अजरःunaging
अजरः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)
पावकःthe purifier (Agni)
पावकः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootपावक (प्रातिपदिक; ‘शोधक/पवित्रक’)
अश्नस्यof the stone/rock
अश्नस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअश्न (प्रातिपदिक; ‘अश्न = शिला/पाषाण’ वैदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय-निपात)
शिश्नथत्he split, cleft
शिश्नथत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootशिश्नथ् (धातु; ‘भेदन/छेदन’)
पूर्व्याणिthe ancient (things/deeds)
पूर्व्याणि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)