HomeRig VedaMandala 6Sukta 2Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 6.2

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni (as mediator to all Devas)
Chandas: Trishtubh (probable; verify; final pāda extended with refrain-like repetition)

अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

अच्छा॑ नो मित्रमहो देव दे॒वानग्ने॒ वोच॑: सुम॒तिं रोद॑स्योः । वी॒हि स्व॒स्तिं सु॑क्षि॒तिं दि॒वो नॄन्द्वि॒षो अंहां॑सि दुरि॒ता त॑रेम॒ ता त॑रेम॒ तवाव॑सा तरेम ॥

áchā no mitramaho deva devā́n agne vócaḥ sumatíṃ ródasyoḥ | vī́hi svastíṃ sukṣitíṃ divó nṝ́n dviṣó aṃhā́ṃsi duritā́ tarema tá tarema tavā́vasā tarema ||

Speak for us, O god Agni, to the gods, thou friend of great might, bringing the right mind of Heaven and Earth. Lead us to well-being and a good dwelling, to the luminous men of the heights; so may we cross beyond the hatreds, the constrictions and the wrong paths—yes, cross them by thy help, cross them by thy protecting power.

अच्छ॑ । नः॒ । मि॒त्र॒ऽम॒हः॒ । दे॒व॒ । दे॒वान् । अग्ने॑ । वोचः॑ । सु॒ऽम॒तिम् । रोद॑स्योः । वी॒हि । स्व॒स्तिम् । सु॒ऽक्षि॒तिम् । दि॒वः । नॄन् । द्वि॒षः । अंहां॑सि । दुः॒ऽइ॒ता । त॒रे॒म॒ । ता । त॒रे॒म॒ । तव॑ । अव॑सा । त॒रे॒म॒ ॥अच्छ । नः । मित्रमहः । देव । देवान् । अग्ने । वोचः । सुमतिम् । रोदस्योः । वीहि । स्वस्तिम् । सुक्षितिम् । दिवः । नॄन् । द्विषः । अंहांसि । दुःइता । तरेम । ता । तरेम । तव । अवसा । तरेम ॥accha | naḥ | mitra-mahaḥ | deva | devān | agne | vocaḥ | su-matim | rodasyoḥ | vīhi | svastim | su-kṣitim | divaḥ | nṝn | dviṣaḥ | aṃhāṃsi | duḥ-itā | tarema | tā | tarema | tava | avasā | tarema

अच्छाtowards, hither
अच्छा:
Adhikaraṇa (गत्यर्थ-निर्देश) / उपपद-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअञ्च् (गत्यर्थ) > अव्यय ‘अच्छा’
नःto us, for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
मित्रम्Mitra (the god Mitra)
मित्रम्:
Karma (वोचः इत्यस्य) / उक्त-वस्तु
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अहोah!, indeed
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहन्/अहस् (प्रातिपदिक) > अव्यय-प्रयोग ‘अहो’
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (वोचः इत्यस्य) / उक्त-वस्तु
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वःto you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वोचःI have spoken / I would speak
वोचः:
Kartā (अहं)
TypeVerb
Rootवच्
सुमतिम्good thought, favor, benevolence
सुमतिम्:
Karma (वीहि/वोचः इत्यादि-प्रार्थ्य)
TypeNoun
Rootसु- + मति (प्रातिपदिक)
रोदस्योःof the two worlds (heaven and earth)
रोदस्योः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक ‘heaven-and-earth’)
वीहिconvey, bring
वीहि:
Kartā (त्वम् = अग्निः)
TypeVerb
Rootवह्
स्वस्तिम्well-being, welfare
स्वस्तिम्:
Karma (वीहि) / प्रार्थ्य-वस्तु
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सुक्षितिम्good dwelling, secure settlement
सुक्षितिम्:
Karma (वीहि) / प्रार्थ्य-वस्तु
TypeNoun
Rootसु- + क्षिति (प्रातिपदिक) / ‘सु-क्षिति’
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक ‘दिव्/द्यौः’)
नॄन्men, heroes
नॄन्:
Karma (वीहि) / प्राप्तव्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
द्विषःenemies
द्विषः:
Karma (तरेम) / तरणीय-वस्तु
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक ‘द्विष्’ = enemy) / द्विष्- (कृदन्त-आधार)
अंहांसिdistresses, sins, narrow straits
अंहांसि:
Karma (तरेम)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
दुरितानिmisfortunes, evils
दुरितानि:
Karma (तरेम)
TypeNoun
Rootदुरित (प्रातिपदिक)
तरेमmay we cross over
तरेम:
Kartā (वयम्)
TypeVerb
Rootतॄ
ताthose (things)
ता:
Karma (तरेम)
TypePronoun
Rootतद्
तरेमmay we cross
तरेम:
Kartā (वयम्)
TypeVerb
Rootतॄ
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
अवसाwith help, by protection
अवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) / अव् (रक्षण) से ‘अवस्’
तरेमmay we cross over
तरेम:
Kartā (वयम्)
TypeVerb
Rootतॄ