HomeRig VedaMandala 6Sukta 18Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 6.18

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥

प्र तत्ते॑ अ॒द्या कर॑णं कृ॒तं भू॒त्कुत्सं॒ यदा॒युम॑तिथि॒ग्वम॑स्मै । पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शा अ॒भि क्षामुत्तूर्व॑याणं धृष॒ता नि॑नेथ ॥

prá tát te adyā́ káraṇaṃ kṛtáṃ bhūt kútsaṃ yad āyúm atithigvám asmai | purū́ sahásrā ní śiśā abhí kṣām uttū́rvayāṇaṃ dhṛṣatā́ ninetha ||

Forth is that deed of yours accomplished today: when for him you set Kutsā, the life-force, the guest-seeker. Many thousands you drove down and pressed back upon the field; and you led up Tūrvayāṇa with daring force.

प्र । तत् । ते॒ । अ॒द्य । कर॑णम् । कृ॒तम् । भू॒त् । कुत्स॑म् । यत् । आ॒युम् । अ॒ति॒थि॒ऽग्वम् । अ॒स्मै॒ । पु॒रु । स॒हस्रा॑ । नि । शि॒शाः॒ । अ॒भि । क्षाम् । उत् । तूर्व॑याणम् । धृ॒ष॒ता । नि॒ने॒थ॒ ॥प्र । तत् । ते । अद्य । करणम् । कृतम् । भूत् । कुत्सम् । यत् । आयुम् । अतिथिग्वम् । अस्मै । पुरु । सहस्रा । नि । शिशाः । अभि । क्षाम् । उत् । तूर्वयाणम् । धृषता । निनेथ ॥pra | tat | te | adya | karaṇam | kṛtam | bhūt | kutsam | yat | āyum | atithi-gvam | asmai | puru | sahasrā | ni | śiśāḥ | abhi | kṣām | ut | tūrvayāṇam | dhṛṣatā | ninetha

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / pra
तत्that (deed/act)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / tad
तेof you, your
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) / yuṣmad
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय) / adya
करणम्deed, action, exploit
करणम्:
Kartā
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक) / karaṇa
कृतम्done, accomplished
कृतम्:
Kartā (predicate adjective to करणम्)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त) / √kṛ
भूत्became, came to be
भूत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु) / √bhū
कुत्सम्Kutsa (name of a seer/hero)
कुत्सम्:
Karma
TypeNoun (proper)
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम) / Kutsa
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय) / yadā
अयुम्Ayu (name of a man/king)
अयुम्:
Karma
TypeNoun (proper)
Rootअयु (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम) / Ayu
अतिथिग्वम्Atithigva (name of a man/king)
अतिथिग्वम्:
Karma
TypeNoun (proper)
Rootअतिथिग्व (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम) / Atithigva
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) / idam
पुरूmany
पुरू:
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक) / puru
सहस्राthousands
सहस्रा:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) / sahasra
निdown, thoroughly
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय) / ni
शिशाःyou have sharpened/strengthened
शिशाः:
TypeVerb
Rootशा/शि (धातु; ‘to sharpen, whet’) / √śā (Vedic)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय) / abhi
क्षाम्the earth, ground
क्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षाम्/क्षाम (प्रातिपदिक) / kṣām
उत्up, out; also
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग/अव्यय) / ut
तूर्वयाणम्Tūrvayāṇa (name of a foe/king)
तूर्वयाणम्:
Karma
TypeNoun (proper)
Rootतूर्वयाण (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम) / Tūrvayāṇa
धृषताboldly, with daring
धृषता:
Karaṇa
TypeAdverbial (instr.)
Rootधृष (धातु) → धृषत् (कृदन्त) / √dhṛṣ
निdown
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय) / ni
नेथyou have led (down), brought low
नेथ:
TypeVerb
Rootनी (धातु) / √nī