HomeRig VedaMandala 5Sukta 83Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.83

Devata: Parjanya

अच्छा वद तवसं गीर्भिराभिः स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम् ॥

अच्छा॑ वद त॒वसं॑ गी॒र्भिरा॒भिः स्तु॒हि प॒र्जन्यं॒ नम॒सा वि॑वास । कनि॑क्रदद्वृष॒भो जी॒रदा॑नू॒ रेतो॑ दधा॒त्योष॑धीषु॒ गर्भ॑म् ॥

áchā vada tavásaṃ gī́rbhir ābhíḥ stuhí parjányam namasā́ vivāsa | kánikradad vṛṣabhó jī́radānū réto dadhāty óṣadhīṣu gárbham ||

Speak forth to the mighty one with these inspired words; praise Parjanya with reverence and call him near. Roaring, the bull of swift-giving force, he places the seed of life in the herbs—the hidden germ of growth in the earth-nature.

अच्छ॑ । व॒द॒ । त॒वस॑म् । गीः॒ऽभिः । आ॒भिः । स्तु॒हि । प॒र्जन्य॑म् । नम॑सा । वि॒वा॒स॒ । कनि॑क्रदत् । वृ॒ष॒भः । जी॒रऽदा॑नुः । रेतः॑ । द॒धा॒ति॑ । ओष॑धीषु । गर्भ॑म् ॥अच्छ । वद । तवसम् । गीःभिः । आभिः । स्तुहि । पर्जन्यम् । नमसा । विवास । कनिक्रदत् । वृषभः । जीरदानुः । रेतः । दधाति । ओषधीषु । गर्भम् ॥accha | vada | tavasam | gīḥ-bhiḥ | ābhiḥ | stuhi | parjanyam | namasā | vivāsa | kanikradat | vṛṣabhaḥ | jīra-dānuḥ | retaḥ | dadhāti | oṣadhīṣu | garbham

अच्छाhither, towards (him)
अच्छा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअञ्च् (गत्यर्थ) / अव्ययीभूत-प्रयोग
वदspeak
वद:
Kriyā
TypeVerb
Rootवद्
तवसम्the mighty one
तवसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns/words
गीर्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
आभिःwith these
आभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तुहिpraise
स्तुहि:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्तु
पर्जन्यम्Parjanya (rain-god)
पर्जन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
विवासdo reverence, worship
विवास:
Kriyā
TypeVerb
Rootवि + वस् (सेवन/उपासना/पूजा)
कनिक्रदत्keeps roaring, roars repeatedly
कनिक्रदत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootकनि + क्रद् (ध्वन्यर्थ)
वृषभःthe bull (i.e., Parjanya)
वृषभः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
जीरदानूःhaving swift-flowing waters / swift-giving (of streams)
जीरदानूः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजीरदानु (प्रातिपदिक; जीर + दानु)
रेतःseed, semen (rain as generative seed)
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
दधातिplaces, puts
दधाति:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा
ओषधीषुin the plants/herbs
ओषधीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootओषधी (प्रातिपदिक)
गर्भम्embryo, germ (sprout/offspring)
गर्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)