Mantra 1
Sukta 5.72
Rishi: Atri (Ātreya) explicitly referenced (atrivat)
Devata: Mitra-Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आ मित्रे वरुणे वयं गीर्भिर्जुहुमो अत्रिवत् । नि बर्हिषि सदतं सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
आ मि॒त्रे वरु॑णे व॒यं गी॒र्भिर्जु॑हुमो अत्रि॒वत् । नि ब॒र्हिषि॑ सदतं॒ सोम॑पीतये ॥
Transliteration
ā́ mitré váruṇe vayáṃ gī́rbhir juhumo atrivát | ní barhíṣi sadatāṃ sóma-pītaye ||
Translation
To Mitra and Varuṇa we call with our hymns, as Atri once called; sit down upon the sacred seat within us, for the drinking of Soma—so the delight may be rightly received.
Padapatha (Word Analysis)
आ । मि॒त्रे । वरु॑णे । व॒यम् । गीः॒ऽभिः । जु॒हु॒मः॒ । अ॒त्रि॒ऽवत् । नि । ब॒र्हिषि॑ । स॒द॒त॒म् । सोम॑ऽपीतये ॥आ । मित्रे । वरुणे । वयम् । गीःभिः । जुहुमः । अत्रिवत् । नि । बर्हिषि । सदतम् । सोमपीतये ॥ā | mitre | varuṇe | vayam | gīḥ-bhiḥ | juhumaḥ | atri-vat | ni | barhiṣi | sadatam | soma-pītaye
Word by Word
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
मित्रेO Mitra
मित्रे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणेO Varuṇa
वरुणे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns, with songs
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर् (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘वाणी/स्तोत्र’) / gī́r-
जुहुमःwe invoke / we offer
जुहुमः:
—
TypeVerb
Rootहु (धातु) / hu ‘to sacrifice, offer, invoke’
अत्रिवत्like Atri (as Atri did)
अत्रिवत्:
—
TypeAdjective/Adverbial (comparative)
Rootअत्रि (ऋषि-नाम) + वत् (तद्धित; ‘like’) / atri + -vat
निdown, in, upon
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग) / ni (preverb)
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘यज्ञ-आसन/कुश’) / barhis
सदतम्sit down (you two)
सदतम्:
—
TypeVerb
Rootसद् (धातु) / sad ‘to sit, settle’
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
सम्प्रदान
TypeNoun (compound)
Rootसोम-पीति (समास: षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद; ‘सोमस्य पीतिः’ = soma-drinking) / soma + pīti