HomeRig VedaMandala 5Sukta 6Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.6

Devata: Agni

अग्निं तं मन्ये यो वसुरस्तं यं यन्ति धेनवः । अस्तमर्वन्त आशवोऽस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥

अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑न स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥

agníṃ táṃ manye yó vásur ástam yáṃ yánti dhenávaḥ | ástam árvanta āśávo’stáṃ nítyāso vājína íṣan stotṛ́bhya ā́ bhara ||

I hold that Agni to be the true Treasure, the home to which the milking powers move; to that home run the swift horses, to that home the ever-renewed strong ones press—bring to the singers the impulsion and plenitude of force.

अ॒ग्निम् । तम् । म॒न्ये॒ । यः । वसुः॑ । अस्त॑म् । यम् । यन्ति॑ । धे॒नवः॑ । अस्त॑म् । अर्व॑न्तः । आ॒शवः॑ । अस्त॑म् । नित्या॑सः । वा॒जिनः॑ । इष॑म् । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । आ । भ॒र॒ ॥अग्निम् । तम् । मन्ये । यः । वसुः । अस्तम् । यम् । यन्ति । धेनवः । अस्तम् । अर्वन्तः । आशवः । अस्तम् । नित्यासः । वाजिनः । इषम् । स्तोतृभ्यः । आ । भर ॥agnim | tam | manye | yaḥ | vasuḥ | astam | yam | yanti | dhenavaḥ | astam | avarntaḥ | āśavaḥ | astam | nityāsaḥ | vājinaḥ | iṣam | stotṛ-bhyaḥ | ā | bhara

अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
तम्him/that (Agni)
तम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषण/अन्वय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्येI think / I deem
मन्ये:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते) / √मन् (to think)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (य-प्रत्ययान्त सर्वनाम)
वसुःgood/beneficent one; wealth-giver
वसुः:
कर्तृ (यः ...)
TypeNoun/Adjective
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
अस्तम्home; to the house
अस्तम्:
अधिकारण (गत्यर्थे लक्ष्य-स्थानम्)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय/निपात; ‘घरं/अस्तं’)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
यन्तिthey go
यन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√या (to go)
धेनवःcows
धेनवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु- (प्रातिपदिक)
अस्तम्home; to the house
अस्तम्:
अधिकारण (गत्यर्थे लक्ष्य-स्थानम्)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय)
अर्वन्तःsteeds; horses
अर्वन्तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्वन्त- (प्रातिपदिक)
आशवःswift (ones)
आशवः:
कर्तृ (अर्वन्तः-विशेषण)
TypeAdjective (substantive)
Rootआशु- (प्रातिपदिक; ‘swift’)
अस्तम्home; to the house
अस्तम्:
अधिकारण (गत्यर्थे लक्ष्य-स्थानम्)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय)
नित्याःever-constant; regular
नित्याः:
कर्तृ (वाजिनः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य- (प्रातिपदिक)
वाजिनःprize-winners; vigorous ones
वाजिनः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक)
इषन्seeking; striving
इषन्:
कर्तृ (क्रियाविशेषण-भावे: ‘seeking/striving’)
TypeVerbal adjective (participle-like)
Root√इष् (to seek/impel) → इषन् (वर्तमान कृदन्त/शतृ-प्राय)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ- (प्रातिपदिक; ‘praiser’)
towards; hither
:
(क्रिया-उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring! / bear (to us)!
भर:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (to bear/bring)