HomeRig VedaMandala 5Sukta 44Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 5.44

Rishi: Atri Bhauma
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh

अग्निर्जागार तमृचः कामयन्तेऽग्निर्जागार तमु सामानि यन्ति । अग्निर्जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ऽग्निर्जा॑गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति । अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः ॥

agnír jāgā́ra tám ṛ́caḥ kāmayante 'gnír jāgā́ra tám u sāmā́ni yanti | agnír jāgā́ra tám ayám sóma āha távā́ham asmi sakhyé nyòkāḥ ||

Agni has awakened—him the Rik-words desire; Agni has awakened—toward him the Sāman-chants move. Agni has awakened—of him this Soma speaks: ‘I am yours in friendship, dwelling with you.’

अ॒ग्निः । जा॒गा॒र॒ । तम् । ऋचः॑ । का॒म॒य॒न्ते॒ । अ॒ग्निः । जा॒गा॒र॒ । तम् । ऊँ॒ इति॑ । सामा॑नि । य॒न्ति॒ । अ॒ग्निः । जा॒गा॒र॒ । तम् । अ॒यम् । सोमः॑ । आ॒ह॒ । तव॑ । अ॒हम् । अ॒स्मि॒ । स॒ख्ये । निऽओ॑काः ॥अग्निः । जागार । तम् । ऋचः । कामयन्ते । अग्निः । जागार । तम् । ऊँ इति । सामानि । यन्ति । अग्निः । जागार । तम् । अयम् । सोमः । आह । तव । अहम् । अस्मि । सख्ये । निओकाः ॥agniḥ | jāgāra | tam | ṛcaḥ | kāmayante | agniḥ | jāgāra | tam | oṃ iti | sāmāni | yanti | agniḥ | jāgāra | tam | ayam | somaḥ | āha | tava | aham | asmi | sakhye | ni-okāḥ

अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जागारhas awakened / is awake
जागार:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√जागृ (जागरणे)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋचःthe verses (ṛc-s)
ऋचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋच्- (प्रातिपदिक)
कामयन्तेdesire / long for
कामयन्ते:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√कम्/√कामय् (कामयते, इच्छायाम्)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जागारhas awakened / is awake
जागार:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√जागृ (जागरणे)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
indeed / and
:
सम्बन्ध/प्रयोग-निपात
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
सामानिthe Sāman-chants
सामानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसामन्- (प्रातिपदिक)
यन्तिgo / proceed (towards)
यन्ति:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√या (गतौ)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि-
जागारhas awakened / is awake
जागार:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√जागृ
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (अयम् सोमः = कर्तृ-समूह)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
आहsaid
आह:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (वचने) — वैदिक परफेक्ट ‘आह’
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
क्रिया (कर्तृ-सम्बद्ध)
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
सख्येin friendship
सख्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक; ‘सखा’ से भाव)
निdown, in; (intensifier)
नि:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
ओकाःa dwelling / home; a resting-place
ओकाः:
कर्तृ/विधेय (अहम् अस्मि … ओकाः)
TypeNoun
Rootओकस्- (प्रातिपदिक)