HomeRig VedaMandala 5Sukta 28Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 5.28

Devata: Agni (with strong presence of Uṣas as accompanying power)

समिद्धो अग्निर्दिवि शोचिरश्रेत्प्रत्यङ्ङुषसमुर्विया वि भाति । एति प्राची विश्ववारा नमोभिर्देवाँ ईळाना हविषा घृताची ॥

समि॑द्धो अ॒ग्निर्दि॒वि शो॒चिर॑श्रेत्प्र॒त्यङ्ङु॒षस॑मुर्वि॒या वि भा॑ति । एति॒ प्राची॑ वि॒श्ववा॑रा॒ नमो॑भिर्दे॒वाँ ईळा॑ना ह॒विषा॑ घृ॒ताची॑ ॥

sámiddho agnír diví śócir aśret pratyáṅ uṣásam urviyā́ ví bhāti | éti prā́cī viśvávārā námo-bhir devā́n īḷānā havíṣā ghṛtā́cī ||

Kindled, Agni’s flame in heaven shoots forth; facing the Dawn it shines wide and far. The Dawn comes from the East, bearer of all desirable things; with acts of reverence she calls the gods, offering the oblation, moving in streams of clarified will.

सम्ऽइ॑द्धः । अ॒ग्निः । दि॒वि । शो॒चिः । अ॒श्रे॒त् । प्र॒त्यङ् । उ॒षस॑म् । उ॒र्वि॒या । वि । भा॒ति॒ । एति॑ । प्राची॑ । वि॒श्वऽवा॑रा । नमः॑ऽभिः । दे॒वान् । ईळा॑ना । ह॒विषा॑ । घृ॒ताची॑ ॥सम्इद्धः । अग्निः । दिवि । शोचिः । अश्रेत् । प्रत्यङ् । उषसम् । उर्विया । वि । भाति । एति । प्राची । विश्ववारा । नमःभिः । देवान् । ईळाना । हविषा । घृताची ॥sam-iddhaḥ | agniḥ | divi | śociḥ | aśret | pratyaṅ | uṣasam | urviyā | vi | bhāti | eti | prācī | viśva-vārā | namaḥ-bhiḥ | devān | īḷānā | haviṣā | ghṛtācī

समिद्धःkindled, well-lit
समिद्धः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootसम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)
अग्निःAgni (fire-god), fire
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: द्यौ/दिव्)
शोचिःflame, radiance
शोचिः:
कर्म (वि-भा धातोः) / अथवा कर्तृ-सम्बन्धि (अग्नेः तेजः)
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
अश्रेत्leaned/pressed forth; extended (its light)
अश्रेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रि (धातु) [वैदिक: श्रे/श्रि ‘to lean/press on, rest, extend’]
प्रत्यङ्backwards, towards (us)/in return
प्रत्यङ्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable/Adverb
Rootप्रति + अञ्च् (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
उषसम्Dawn
उषसम्:
कर्म (प्रति-अञ्च्/प्रत्यङ्-भावेन ‘उषसम् प्रति’)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
उर्वियाwidely, with broad expanse
उर्विया:
करण/अधिकारण (विस्तार-भावेन)
TypeNoun/Adjective
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भातिshines
भाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभा (धातु)
एतिgoes, comes forth
एति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्राचीeastern, forward-moving
प्राची:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (f.)
Rootप्राञ्च्/प्राची (प्रातिपदिक)
विश्ववाराall-lovely, bringing all boons
विश्ववारा:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (f.)
Rootविश्व + वार (प्रातिपदिक; वार ‘desirable/choice’)
नमोभिःwith obeisances, with reverences
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म (ईळ्/ईड् धातोः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ईळानाpraising, invoking
ईळाना:
कर्तृ (देवान् प्रति स्तुतिकर्मणि)
TypeParticiple
Rootईळ्/ईड् (धातु) → ईळान (कृदन्त)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
घृताचीmoving with ghee; ghee-bearing (rich in clarified butter)
घृताची:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (f.)
Rootघृत + अची (प्रातिपदिक; अची ‘moving/going’)