Mantra 8
Sukta 4.9
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
परि ते दूळभो रथोऽस्माँ अश्नोतु विश्वतः । येन रक्षसि दाशुषः ॥
Samhita Patha (IAST)
परि॑ ते दू॒ळभो॒ रथो॒ऽस्माँ अ॑श्नोतु वि॒श्वत॑: । येन॒ रक्ष॑सि दा॒शुष॑: ॥
Transliteration
pári te dūḷábhō rátho ’smā́ṃ aśnotu viśvátas | yéna rákṣasi dāśúṣaḥ ||
Translation
May thy unassailable chariot encompass us from every side—by which thou guardest the giver of the offering; so may our consecration be kept safe from the inroads of darkness.
Padapatha (Word Analysis)
परि॑ । ते॒ । दुः॒ऽदभः॑ । रथः॑ । अ॒स्मान् । अ॒श्नो॒तु॒ । वि॒श्वतः॑ । येन॑ । रक्ष॑सि । दा॒शुषः॑ ॥परि । ते । दुःदभः । रथः । अस्मान् । अश्नोतु । विश्वतः । येन । रक्षसि । दाशुषः ॥pari | te | duḥ-dabhaḥ | rathaḥ | asmān | aśnotu | viśvataḥ | yena | rakṣasi | dāśuṣaḥ
Word by Word
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
दूळभःhard-to-reach, difficult to obtain
दूळभः:
कर्तृ (रथस्य विशेषणम्; कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदूळभ (प्रातिपदिक; ‘hard to reach/obtain’)
रथःchariot
रथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
अश्नोतुmay (it) reach/attain
अश्नोतु:
—
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘to reach, attain’)
विश्वतःfrom all sides, on every side
विश्वतः:
अधिकरण (दिशा/परिसर-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootविश्वतस् (अव्यय; ‘from all sides/everywhere’)
येनby which, with which
येन:
करण
TypePronoun
Rootय (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रक्षसिyou protect
रक्षसि:
—
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु; ‘to protect’)
दाशुषःof the worshipper (the giver/offerer)
दाशुषः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा/दाश् ‘to give’ → ‘giver, worshipper’)