HomeRig VedaMandala 4Sukta 7Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 4.7

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Agni (in union with Vāta)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; needs verification)

तृषु यदन्ना तृषुणा ववक्ष तृषुं दूतं कृणुते यह्वो अग्निः । वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्नाशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ॥

तृ॒षु यदन्ना॑ तृ॒षुणा॑ व॒वक्ष॑ तृ॒षुं दू॒तं कृ॑णुते य॒ह्वो अ॒ग्निः । वात॑स्य मे॒ळिं स॑चते नि॒जूर्व॑न्ना॒शुं न वा॑जयते हि॒न्वे अर्वा॑ ॥

tṛṣú yád ánnā tṛṣúṇā vavákṣa tṛṣúṃ dūtáṃ kṛṇute yáhvo agníḥ | vā́tasya meḷíṃ sacate ni-jū́rvan āśúṃ ná vājayate hinvé árvā ||

When he has grown among the foods by his burning thirst, the impetuous Agni makes himself a thirsty messenger. He joins the onrush of the Wind; pressing forward, he drives like a swift steed for the winning of plenitude.

तृ॒षु । यत् । अन्ना॑ । तृ॒षुणा॑ । व॒वक्ष॑ । तृ॒षुम् । दू॒तम् । कृ॒णु॒ते॒ । य॒ह्वः । अ॒ग्निः । वात॑स्य । मे॒ळिम् । स॒च॒ते॒ । नि॒ऽजूर्व॑न् । आ॒शुम् । न । वा॒ज॒य॒ते॒ । हि॒न्वे । अर्वा॑ ॥तृषु । यत् । अन्ना । तृषुणा । ववक्ष । तृषुम् । दूतम् । कृणुते । यह्वः । अग्निः । वातस्य । मेळिम् । सचते । निजूर्वन् । आशुम् । न । वाजयते । हिन्वे । अर्वा ॥tṛṣu | yat | annā | tṛṣuṇā | vavakṣa | tṛṣum | dūtam | kṛṇute | yahvaḥ | agniḥ | vātasya | meḷim | sacate | ni-jūrvan | āśum | na | vājayate | hinve | arvā

तृ॒षुin/among the thirsty (ones)
तृ॒षु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootतृष् (प्रातिपदिक: तृषु-)
यत्which/that
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्नाfoods, nourishment
अन्ना:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
तृ॒षुणा॑with/through the thirsty one (as means/associate)
तृ॒षुणा॑:
करण
TypeNoun
Rootतृषु (प्रातिपदिक)
व॒वक्ष॑has conveyed / has carried
व॒वक्ष॑:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु; परस्मैपद)
तृ॒षुंthe thirsty one
तृ॒षुं:
कर्म
TypeNoun
Rootतृषु (प्रातिपदिक)
दू॒तंmessenger
दू॒तं:
कर्म
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
कृ॑णुतेmakes, fashions
कृ॑णुते:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु; आत्मनेपद)
य॒ह्वःmighty, impetuous
य॒ह्वः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयह्व (प्रातिपदिक)
अ॒ग्निःAgni (fire)
अ॒ग्निः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वात॑स्यof the wind
वात॑स्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
मे॒ळिंmeeting, encounter, joining
मे॒ळिं:
कर्म
TypeNoun
Rootमेळि (प्रातिपदिक; वैदिक)
स॑चतेassociates with, follows
स॑चते:
क्रिया
TypeVerb
Rootसच् (धातु; आत्मनेपद)
नि॒जूर्व॑न्pressing on, hastening on (down/forward)
नि॒जूर्व॑न्:
कर्ता (विशेषण)
TypeParticiple
Rootनि + जूर्व्/जुर्व् (धातु; कृदन्त)
आ॒शुंswift
आ॒शुं:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
वा॒जयतेdrives on, impels (to win/prize)
वा॒जयते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवाजय् (धातु; परस्मैपद)
हि॒न्वेsets in motion, urges
हि॒न्वे:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिन्/हिन्व् (धातु; आत्मनेपद)
अर्वा॑the steed, horse
अर्वा॑:
कर्ता
TypeNoun
Rootअर्वन् (प्रातिपदिक)