HomeRig VedaMandala 4Sukta 6Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 4.6

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

अकारि ब्रह्म समिधान तुभ्यं शंसात्युक्थं यजते व्यू धाः । होतारमग्निं मनुषो नि षेदुर्नमस्यन्त उशिजः शंसमायोः ॥

अका॑रि॒ ब्रह्म॑ समिधान॒ तुभ्यं॒ शंसा॑त्यु॒क्थं यज॑ते॒ व्यू॑ धाः । होता॑रम॒ग्निं मनु॑षो॒ नि षे॑दुर्नम॒स्यन्त॑ उ॒शिज॒: शंस॑मा॒योः ॥

akā́ri bráhma sam-idhāná túbhyaṃ śáṃsāti uktháṃ yájate ví ūṃ iti dhāḥ | hótāram agníṃ mánuṣo ní ṣeduḥ namasyánta uśíjaḥ śáṃsam āyóḥ ||

The Word has been fashioned for thee as thou art kindled; the hymn of praise declares and the sacrificer sets it forth in due order. Men have sat down before Agni the Priest, bowing in adoration, the eager ones seeking the laud of Ayu.

अका॑रि । ब्रह्म॑ । स॒म्ऽइ॒धा॒न॒ । तुभ्य॑म् । शंसा॑ति । उ॒क्थम् । यज॑ते । वि । ऊँ॒ इति॑ । धाः॒ । होता॑रम् । अ॒ग्निम् । मनु॑षः । नि । से॒दुः॒ । न॒म॒स्यन्तः॑ । उ॒शिजः॑ । शंस॑म् । आ॒योः ॥अकारि । ब्रह्म । सम्इधान । तुभ्यम् । शंसाति । उक्थम् । यजते । वि । ऊँ इति । धाः । होतारम् । अग्निम् । मनुषः । नि । सेदुः । नमस्यन्तः । उशिजः । शंसम् । आयोः ॥akāri | brahma | sam-idhāna | tubhyam | śaṃsāti | uktham | yajate | vi | oṃ iti | dhāḥ | hotāram | agnim | manuṣaḥ | ni | seduḥ | namasyantaḥ | uśijaḥ | śaṃsam | āyoḥ

अकारिwas made / has been performed
अकारि:
TypeVerb
Root√कृ (करोति) / कṛ
ब्रह्मthe sacred formulation / hymn
ब्रह्म:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) / brahman
समिधानO kindler (of the fire) / O one being kindled
समिधान:
Sambodhana
TypeNoun (action/agent, Vedic) / participial stem
Rootसम्-√धा (समिधा-) / sam-√dhā
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) / yuṣmad
शंसातिproclaims / recites
शंसाति:
TypeVerb
Root√शंस् (शंसति) / √śaṃs
उक्थम्the hymn of praise (uktha)
उक्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक) / uktha
यजतेworships / performs sacrifice
यजते:
TypeVerb
Root√यज् (यजते) / √yaj
व्यूapart, asunder, widely (intensifying ‘vi-’)
व्यू:
TypeIndeclinable (particle) / preverbial complex
Rootवि (उपसर्ग) + उ (Vedic particle) / vy-u
धाःplace / set / arrange
धाः:
TypeVerb
Root√धा (दधाति) / √dhā
होतारम्the Hotṛ-priest
होतारम्:
Karma
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) / hotṛ
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
Karma (apposition to होतारम्)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) / agni
मनुषःof Manu / of mankind
मनुषः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) / manu
निdown, in, into
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग) / ni
षेदुःsat down / took their seats
षेदुः:
TypeVerb
Root√सद् (सीदति) / √sad
नमस्यन्तःdoing reverence / worshipping
नमस्यन्तः:
Kartā
TypeParticiple
Rootनमस्य (प्रातिपदिक from denom. √नम्) / namasy
उशिजःthe Uśij-s (eager/ardent worshippers; a ritual group)
उशिजः:
Kartā (apposition to नमस्यन्तः)
TypeNoun/Adjective (class-name)
Rootउशिज् (प्रातिपदिक) / uśij
शंसम्praise / recitation
शंसम्:
Karma
TypeNoun
Rootशंस (प्रातिपदिक) / śaṃsa
आयुःof life / of lifetime (longevity)
आयुः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक) / āyus