HomeRig VedaMandala 4Sukta 51Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.51)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh

इदमु त्यत्पुरुतमं पुरस्ताज्ज्योतिस्तमसो वयुनावदस्थात् । नूनं दिवो दुहितरो विभातीर्गातुं कृणवन्नुषसो जनाय ॥

इ॒दमु॒ त्यत्पु॑रु॒तमं॑ पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒स्तम॑सो व॒युना॑वदस्थात् । नू॒नं दि॒वो दु॑हि॒तरो॑ विभा॒तीर्गा॒तुं कृ॑णवन्नु॒षसो॒ जना॑य ॥

idám u tyát puru-tamáṃ purástāj jyótis támaso vayúnāvad asthāt | nūnáṃ divó duhitáro vibhātī́r gātúṃ kṛṇavann uṣáso jánāya ||

This now—most abundant—is the Light that has arisen in front, full of discerning order out of the darkness. Now the Dawns, daughters of Heaven, shine forth making a path for the human being.

इ॒दम् । ऊँ॒ इति॑ । त्यत् । पु॒रु॒ऽतम॑म् । पु॒रस्ता॑त् । ज्योतिः॑ । तम॑सः । व॒युन॑ऽवत् । अ॒स्था॒त् । नू॒नम् । दि॒वः । दु॒हि॒तरः॑ । वि॒ऽभा॒तीः । गा॒तुम् । कृ॒ण॒व॒न् । उ॒षसः॑ । जना॑य ॥इदम् । ऊँ इति । त्यत् । पुरुतमम् । पुरस्तात् । ज्योतिः । तमसः । वयुनवत् । अस्थात् । नूनम् । दिवः । दुहितरः । विभातीः । गातुम् । कृणवन् । उषसः । जनाय ॥idam | oṃ iti | tyat | puru-tamam | purastāt | jyotiḥ | tamasaḥ | vayuna-vat | asthāt | nūnam | divaḥ | duhitaraḥ | vi-bhātīḥ | gātum | kṛṇavan | uṣasaḥ | janāya

इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्यत्that
त्यत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरुतमम्most abundant, very manifold
पुरुतमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरु-तम (प्रातिपदिक; ‘पुरु’ + तमप्)
पुरस्तात्in front, in the east, beforehand
पुरस्तात्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + तात् (अव्ययीभाव/तद्धित-प्रकार; अव्यय)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
तमसःfrom darkness
तमसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
वयुनावत्possessing (right) order/skill, wisely ordered
वयुनावत्:
Kartā
TypeAdjective
Rootवयुन-वत् (प्रातिपदिक; ‘वयुन’ + वत्)
अस्थात्stood forth, arose
अस्थात्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
नूनम्now, indeed
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक; ‘दिव्’)
दुहितरःdaughters
दुहितरः:
Kartā
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
Kartā
TypeAdjective (participial) / Noun-like epithet
Rootवि-भा (धातु) → विभाति (वर्तमान-कृदन्त/नामरूप)
गातुम्path, course
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; √गा/गम्-सम्बद्ध ‘path/going’)
कृणवन्making, forming
कृणवन्:
Kartā
TypeVerbal participle
Rootकृ (धातु) → कृण्वत् (वर्तमान-कर्तरि कृदन्त)
उषसःdawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
जनायfor the people, for mankind
जनाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)