HomeRig VedaMandala 4Sukta 47Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 4.47

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)
Devata: Indra-Vāyu
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (probable; requires confirmation)

या वां सन्ति पुरुस्पृहो नियुतो दाशुषे नरा । अस्मे ता यज्ञवाहसेन्द्रवायू नि यच्छतम् ॥

या वां॒ सन्ति॑ पुरु॒स्पृहो॑ नि॒युतो॑ दा॒शुषे॑ नरा । अ॒स्मे ता य॑ज्ञवाह॒सेन्द्र॑वायू॒ नि य॑च्छतम् ॥

yā́ vāṃ sánti puru-spṛ́ho ni-yúto dāśúṣe narā́ | asmḗ tā́ yajña-vāhasḗndra-vāyū ní yacchatam ||

Whatever yoked energies of yours are much desired, O two strong ones, for the giver, grant those to us—O Indra and Vāyu, bearers of the sacrifice—establish them firmly within us.

याः । वा॒म् । सन्ति॑ । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ । नि॒ऽयुतः॑ । दा॒शुषे॑ । न॒रा॒ । अ॒स्मे इति॑ । ताः । य॒ज्ञ॒ऽवा॒ह॒सा॒ । इन्द्र॑वायू॒ इति॑ । नि । य॒च्छ॒त॒म् ॥याः । वाम् । सन्ति । पुरुस्पृहः । नियुतः । दाशुषे । नरा । अस्मे इति । ताः । यज्ञवाहसा । इन्द्रवायू इति । नि । यच्छतम् ॥yāḥ | vām | santi | puru-spṛhaḥ | ni-yutaḥ | dāśuṣe | narā | asme iti | tāḥ | yajña-vāhasā | indravāyūiti | ni | yacchatam

याःwhich (fem. pl.)
याः:
Kartā (यच्छतम् इत्यस्य) / सम्बन्धः ‘नियुतः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (your) / सम्भाव्य कर्म (you two) सन्दर्भे
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सन्तिare
सन्ति:
क्रिया (अस्तित्व-निर्देश)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
पुरुस्पृहःmuch-desired, greatly longed-for
पुरुस्पृहः:
Kartā-विशेषण
TypeAdjective
Rootपुरु- + स्पृह (प्रातिपदिक; ‘बहु-इच्छा/बहु-काम्य’)
नियुतःteams (yoked pairs), harnessings
नियुतः:
Kartā (सन्ति) / यच्छतम् इत्यस्य अपेक्षित-वस्तु
TypeNoun
Rootनि-युत् (प्रातिपदिक; ‘युग्मित/जोडी, रथ-योजनाः/युगाः’)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश् ‘दान/पूजा/सेवा’)
नराO two men (heroes)
नरा:
सम्बोधन (इन्द्रवायू) / आह्वान
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अस्मेamong us / for us
अस्मे:
Adhikaraṇa (among us / in our case)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (fem. pl.)
ताः:
Karma (यच्छतम्) संदर्भे ‘नियुतः’ प्रति
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञवाहसेO two who convey the sacrifice
यज्ञवाहसे:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootयज्ञ-वाहस् (प्रातिपदिक; ‘यज्ञं वहति’)
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + वायु (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
निdown, into; (as preverb)
नि:
क्रियाविशेषण (down/into, towards)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
यच्छतम्grant, bestow / send (you two)
यच्छतम्:
क्रिया (आदेशः)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छ-; धातु ‘नियमन/प्रदान/निक्षेप’)