HomeRig VedaMandala 4Sukta 4Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable for RV 4.4; verify against pada count in critical edition)

अया ते अग्ने समिधा विधेम प्रति स्तोमं शस्यमानं गृभाय । दहाशसो रक्षसः पाह्यस्मान्द्रुहो निदो मित्रमहो अवद्यात् ॥

अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒ स्तोमं॑ श॒स्यमा॑नं गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षस॑: पा॒ह्य१॒॑स्मान्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् ॥

ayā́ te agne sam-ídhā vidhema práti stómaṃ śasyámānaṃ gṛbhāya | dáhā́śaso rakṣásaḥ pā́hy àsmān drúhaḥ nídaḥ mitra-maho avadyā́t ||

With this kindling-force, O Agni, we would serve thee; accept in return the hymn that is being voiced. Burn the powers of perverse darkness (rakṣas), and guard us from the deceiver and the slanderer, O thou of vast friendship, from all that is blameworthy and falls away from the Truth.

अ॒या । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒म्ऽइधा॑ । वि॒धे॒म॒ । प्रति॑ । स्तोम॑म् । श॒स्यमा॑नम् । गृ॒भा॒य॒ । दह॑ । अ॒शसः॑ । र॒क्षसः॑ । पा॒हि । अ॒स्मान् । द्रु॒हः । नि॒दः । मि॒त्र॒ऽम॒हः॒ । अ॒व॒द्यात् ॥अया । ते । अग्ने । सम्इधा । विधेम । प्रति । स्तोमम् । शस्यमानम् । गृभाय । दह । अशसः । रक्षसः । पाहि । अस्मान् । द्रुहः । निदः । मित्रमहः । अवद्यात् ॥ayā | te | agne | sam-idhā | vidhema | prati | stomam | śasyamānam | gṛbhāya | daha | aśasaḥ | rakṣasaḥ | pāhi | asmān | druhaḥ | nidaḥ | mitra-mahaḥ | avadyāt

अयाby this (fuel-stick/means)
अया:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक: अय- < इ-)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
समिधाwith kindling/fuel
समिधा:
करण
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक) / सम्+इध् (धातु) से निष्पन्न
विधेमmay we perform/offer (service, worship)
विधेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) उपसर्ग: वि-
प्रतिtowards; in return
प्रति:
उपपद/दिशा
TypeIndeclinable
Rootप्रति
स्तोमम्hymn of praise
स्तोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोम
शस्यमानम्being recited/praised
शस्यमानम्:
कर्म (विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootशंस् (धातु) → शस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
गृभायaccept; grasp
गृभाय:
क्रिया
TypeVerb
Rootगृह्/गृभ् (धातु; वैदिक रूप)
दहा॒शसःthe harmful/destroying ones
दहा॒शसः:
कर्तृ (द्वितीय क्रिया ‘पाहि’ के सन्दर्भ में शत्रु-समूह)
TypeNoun
Rootदहाशस् (प्रातिपदिक; ‘हानि/दाह’ से सम्बद्ध वैदिक शब्द)
रक्षसःthe demons (Rākṣasas)
रक्षसः:
कर्तृ/विषय (दहा॒शसः के अपोजिशन में)
TypeNoun
Rootरक्षस्
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्रुहःhostilities; treacheries
द्रुहः:
कर्म (अपहर्तव्य/निवार्य)
TypeNoun
Rootद्रुह् (प्रातिपदिक) / द्रुह् (धातु ‘द्रोह’) से
निदःrevilings; insults
निदः:
कर्म (निवार्य)
TypeNoun
Rootनिद् (प्रातिपदिक) / नि+द् (धातु ‘निन्दा’) से
मित्रमहोO friend-rich / O possessor of friendly might
मित्रमहो:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet) / Noun-compound
Rootमित्र-महस् (समास; प्रातिपदिक)
अवद्यात्ward off; speak down/drive away
अवद्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवद् (धातु) उपसर्ग: अव-