HomeRig VedaMandala 4Sukta 3Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 4.3

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वं चिन्नः शम्या अग्ने अस्या ऋतस्य बोध्यृतचित्स्वाधीः । कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गृहे ते ॥

त्वं चि॑न्न॒: शम्या॑ अग्ने अ॒स्या ऋ॒तस्य॑ बोध्यृतचित्स्वा॒धीः । क॒दा त॑ उ॒क्था स॑ध॒माद्या॑नि क॒दा भ॑वन्ति स॒ख्या गृ॒हे ते॑ ॥

tvaṃ cín naḥ śámyā agne asyā́ ṛtásya bodhy ṛta-cit sv-ādhīḥ | kadā́ ta ukthā́ sadha-mā́dyāni kadā́ bhavanti sakhyā́ gṛhé te ||

Even from the kindling-stick, O Agni, become aware for us of this Order; O knower of the Truth, well-disposed in understanding. When will your inspired utterances and your common joyings come to be, when will friendships be born in your home?

त्वम् । चि॒त् । नः॒ । शम्यै॑ । अ॒ग्ने॒ । अ॒स्याः । ऋ॒तस्य॑ । बो॒धि॒ । ऋ॒त॒ऽचि॒त् । सु॒ऽआ॒धीः । क॒दा । ते॒ । उ॒क्था । स॒ध॒ऽमाद्या॑नि । क॒दा । भ॒व॒न्ति॒ । स॒ख्या । गृ॒हे । ते॒ ॥त्वम् । चित् । नः । शम्यै । अग्ने । अस्याः । ऋतस्य । बोधि । ऋतचित् । सुआधीः । कदा । ते । उक्था । सधमाद्यानि । कदा । भवन्ति । सख्या । गृहे । ते ॥tvam | cit | naḥ | śamyai | agne | asyāḥ | ṛtasya | bodhi | ṛta-cit | su-ādhīḥ | kadā | te | ukthā | sadha-mādyāni | kadā | bhavanti | sakhyā | gṛhe | te

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शम्याwith/through appeasement, pacifying (means)
शम्या:
करण
TypeNoun (f.)
Rootशम्या (प्रातिपदिक; ‘शम्या’ = शमन/शान्ति-सम्बद्ध)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (m.)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अस्याःof this
अस्याः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true rite)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun (n.)
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बोधिbe aware; awaken; take notice
बोधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
ऋतचित्ṛta-knowing, knowing the right order
ऋतचित्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootऋत + चित् (कृदन्त/समास; ‘ṛta-knowing’)
स्वाधीःgood resolve/insight
स्वाधीः:
कर्तृ-सम्बन्ध/विशेष्य
TypeNoun (f.)
Rootसु-आधी (प्रातिपदिक; ‘good intention/insight’)
कदाwhen?
कदा:
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उक्थानिhymns of praise
उक्थानि:
कर्तृ
TypeNoun (n.)
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
सधमाद्यानिbelonging to the common feast/assembly
सधमाद्यानि:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (n. pl. used substantively)
Rootसधमाद्य (प्रातिपदिक; ‘common feast/pressing-session’)
कदाwhen?
कदा:
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
भवन्तिbecome, come to be
भवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
सख्याfriendships, bonds of friendship
सख्या:
कर्तृ
TypeNoun (n.)
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
गृहेin the house
गृहे:
अधिकरण
TypeNoun (n.)
Rootगृह (प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)