Mantra 10
Sukta 4.15
Devata: Aśvins
Chandas: Gāyatrī (probable; short 3-pāda form typical of gāyatrī-like verses)
Samhita Patha (Devanagari)
तं युवं देवावश्विना कुमारं साहदेव्यम् । दीर्घायुषं कृणोतन ॥
Samhita Patha (IAST)
तं यु॒वं दे॑वावश्विना कुमा॒रं सा॑हदे॒व्यम् । दी॒र्घायु॑षं कृणोतन ॥
Transliteration
taṃ yu̱váṃ devāv aśvinā kumāráṃ sāhadévyam | dī̱rghā́yuṣaṃ kṛṇotana ||
Translation
Him—O you two divine Aśvins—this Sahadevya youth: make him one who bears a long life-force, fit to endure the journey of the soul.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । यु॒वम् । दे॒वौ॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । कु॒मा॒रम् । सा॒ह॒ऽदे॒व्यम् । दी॒र्घऽआ॑युषम् । कृ॒णो॒त॒न॒ ॥तम् । युवम् । देवौ । अश्विना । कुमारम् । साहदेव्यम् । दीर्घआयुषम् । कृणोतन ॥tam | yuvam | devau | aśvinā | kumāram | sāha-devyam | dīrgha-āyuṣam | kṛṇotana
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युवाम्you two
युवाम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुवम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; 2nd person dual)
देवौthe two gods
देवौ:
Kartā (युवाम् इत्यस्य विशेषणम्/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins
अश्विना:
Kartā (देवौ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-नाम)
कुमारम्the young boy/prince
कुमारम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
साहदेव्यम्(the) Sāhadevya (descendant/son of Sahadeva)
साहदेव्यम्:
Karma (कुमारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (patronymic/relational)
Rootसाहदेव्य (प्रातिपदिक; साहदेव-सम्बन्धि)
दीर्घायुषम्long-lived
दीर्घायुषम्:
Karma (तम्/कुमारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदीर्घायुṣ्/दीर्घायु (प्रातिपदिक; दीर्घ + आयुस्)
कृणोतनmake (you two)! / grant (you two)!
कृणोतन:
(क्रियापदम्) —
TypeVerb
Rootकृ (धातु)