HomeRig VedaMandala 3Sukta 8Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 3.8

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 3.8)
Devata: Viśve Devāḥ / gods in procession; in context, divine powers invoked to the rite
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

हंसा इव श्रेणिशो यतानाः शुक्रा वसानाः स्वरवो न आगुः । उन्नीयमानाः कविभिः पुरस्ताद्देवा देवानामपि यन्ति पाथः ॥

हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो यता॑नाः शु॒क्रा वसा॑ना॒: स्वर॑वो न॒ आगु॑: । उ॒न्नी॒यमा॑नाः क॒विभि॑: पु॒रस्ता॑द्दे॒वा दे॒वाना॒मपि॑ यन्ति॒ पाथ॑: ॥

haṃsā́ iva śreṇiśó yatā́nāḥ śukrā́ vásānāḥ sváravo na ā́guḥ | unnīyámānāḥ kavíbhiḥ purástād devā́ devā́nām ápi yanti pā́thaḥ ||

Like swans in ordered flight they come, arrayed in brightness, crying the svar; led upward by the seers from the front, the gods go on the path that reaches to the gods.

हं॒साःऽइ॑व । श्रे॒णि॒शः । यता॑नाः । शु॒क्राः । वसा॑नाः । स्वर॑वः । नः॒ । आ । अ॒गुः॒ । उ॒त्ऽनी॒यमा॑नाः । क॒विऽभिः॑ । पु॒रस्ता॑त् । दे॒वाः । दे॒वाना॑म् । अपि॑ । य॒न्ति॒ । पाथः॑ ॥हंसाःइव । श्रेणिशः । यतानाः । शुक्राः । वसानाः । स्वरवः । नः । आ । अगुः । उत्नीयमानाः । कविभिः । पुरस्तात् । देवाः । देवानाम् । अपि । यन्ति । पाथः ॥haṃsāḥ-iva | śreṇiśaḥ | yatānāḥ | śukrāḥ | vasānāḥ | svaravaḥ | naḥ | ā | aguḥ | ut-nīyamānāḥ | kavi-bhiḥ | purastāt | devāḥ | devānām | api | yanti | pāthaḥ

हंसाःswans
हंसाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
श्रेणिशःin rows, in lines
श्रेणिशः:
अधिकारण (रीत्या/प्रकारेण)
TypeIndeclinable
Rootश्रेणि (प्रातिपदिक)
यतानाःstriving, exerting
यतानाः:
कर्तृ (हंसाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयत् (धातु) → यतमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
शुक्राःbright, shining
शुक्राः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
वसानाःwearing, clothed
वसानाः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) → वसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्वरवःvoices, sounds
स्वरवः:
कर्तृ (हंसाः इत्यस्य समाना-अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आगुःcame, have come
आगुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
उन्नीयमानाःbeing led forth, being raised
उन्नीयमानाः:
कर्तृ (देवाः इत्यस्य विशेषणम्; भावतः कर्मणि)
TypeAdjective
Rootउद् + नी (धातु) → उन्नीयमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कविभिःby the seers/poets
कविभिः:
करण
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
पुरस्तात्in front, from the fore
पुरस्तात्:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + तात् (अव्यय)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
यन्तिgo, proceed
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम्/या (धातु: या = गत्यर्थः)
पाथःpath, course
पाथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक)