HomeRig VedaMandala 3Sukta 8Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 3.8

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 3.8)
Devata: Vanaspati
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

वनस्पते शतवल्शो वि रोह सहस्रवल्शा वि वयं रुहेम । यं त्वामयं स्वधितिस्तेजमानः प्रणिनाय महते सौभगाय ॥

वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यं रु॑हेम । यं त्वाम॒यं स्वधि॑ति॒स्तेज॑मानः प्रणि॒नाय॑ मह॒ते सौभ॑गाय ॥

vánaspate śatávalśo ví roha sahásravalśā ví vayáṃ ruhema | yáṃ tvām ayáṃ svádhitís téjamānaḥ praṇinā́ya mahaté saúbhagāya ||

O Lord of the wood, grow forth with a hundred shoots; with a thousand shoots may we grow forth. You whom this shining axe has led forward—(lead us) to a great good fortune: a vastness of fulfilled being.

वन॑स्पते । श॒तऽव॑ल्शः । वि । रो॒ह॒ । स॒हस्र॑ऽवल्शाः । वि । व॒यम् । रु॒हे॒म॒ । यम् । त्वाम् । अ॒यम् । स्वऽधि॑तिः । तेज॑मानः । प्र॒ऽनि॒नाय॑ । म॒ह॒ते । सौभ॑गाय ॥वनस्पते । शतवल्शः । वि । रोह । सहस्रवल्शाः । वि । वयम् । रुहेम । यम् । त्वाम् । अयम् । स्वधितिः । तेजमानः । प्रनिनाय । महते । सौभगाय ॥vanaspate | śata-valśaḥ | vi | roha | sahasra-valśāḥ | vi | vayam | ruhema | yam | tvām | ayam | sva-dhitiḥ | tejamānaḥ | pra-nināya | mahate | saubhagāya

वनस्पतेO Lord of the forest (tree)
वनस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवनस्पति- (प्रातिपदिक)
शतवल्शःhaving a hundred shoots/branches
शतवल्शः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशत- + वल्श- (प्रातिपदिक)
विapart, forth (intensifier)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रोहgrow up! rise!
रोह:
क्रिया
TypeVerb
Root√रुह् (रुहँ)
सहस्रवल्शाःhaving a thousand shoots/branches
सहस्रवल्शाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्र- + वल्श- (प्रातिपदिक)
विforth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुहेमmay we grow/ascend
रुहेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√रुह् (रुहँ)
यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this (man/person)
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वधितिःaxe
स्वधितिः:
करण (अर्थतः साधनम्) / कर्तृ (व्याकरणतः)
TypeNoun
Rootस्वधिति- (प्रातिपदिक)
तेजमानःshining, flashing
तेजमानः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Root√तिज्/√तिज्? (तेज्) → तेजमान- (वर्तमानकृदन्त, आत्मनेपद)
प्रणिनायhas led/has brought forward
प्रणिनाय:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र-नि-√नी (नीञ्)
महतेfor great (purpose/one)
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
सौभगायfor good fortune, prosperity
सौभगाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसौभग्य- (प्रातिपदिक) < सु- + भग