HomeRig VedaMandala 3Sukta 6Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)
Devata: Agni (with Ushas as allied illumination in the imagery)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

दिवश्चिदा ते रुचयन्त रोका उषो विभातीरनु भासि पूर्वीः । अपो यदग्न उशधग्वनेषु होतुर्मन्द्रस्य पनयन्त देवाः ॥

दिवश्चि॒दा ते॑ रुचयन्त रो॒का उ॒षो वि॑भा॒तीरनु॑ भासि पू॒र्वीः । अ॒पो यद॑ग्न उ॒शध॒ग्वने॑षु॒ होतु॑र्म॒न्द्रस्य॑ प॒नय॑न्त दे॒वाः ॥

dívaś cidā́ te rucayanta rokā́ uṣó vibhātī́r ánu bhāsi pūrvī́ḥ | apó yád agne uśádha gváneṣu hótur mandrásya pánayanta devā́ḥ ||

Even the luminous spaces of heaven kindle their shining for you; O Dawn, you follow with your many early radiances. When, O Agni, among the woods the waters are awakened, the gods take delight in the gladness of the priestly flame within.

दि॒वः । चि॒त् । आ । ते॒ । रु॒च॒य॒न्त॒ । रो॒काः । उ॒षः । वि॒ऽभा॒तीः । अनु॑ । भा॒सि॒ । पू॒र्वीः । अ॒पः । यत् । अ॒ग्ने॒ । उ॒शध॑क् । वने॑षु । होतुः॑ । म॒न्द्रस्य॑ । प॒नय॑न्त । दे॒वाः ॥दिवः । चित् । आ । ते । रुचयन्त । रोकाः । उषः । विभातीः । अनु । भासि । पूर्वीः । अपः । यत् । अग्ने । उशधक् । वनेषु । होतुः । मन्द्रस्य । पनयन्त । देवाः ॥divaḥ | cit | ā | te | rucayanta | rokāḥ | uṣaḥ | vi-bhātīḥ | anu | bhāsi | pūrvīḥ | apaḥ | yat | agne | uśadhak | vaneṣu | hotuḥ | mandrasya | panayanta | devāḥ

दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
चिद्even, indeed
चिद्:
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
towards, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुचयन्तthey make shine, they illumine
रुचयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुच् (धातु) / रुचयति (णिच्)
लोकाःworlds, regions
लोकाः:
कर्तृ (of रुचयन्त)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
उषःO Dawn
उषः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विभातीःyou shine forth
विभातीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि + भा (धातु) / विभाति
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
भासिyou shine
भासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootभा (धातु)
पूर्वीःthe former/earlier (ones)
पूर्वीः:
कर्म (of अनु भासि)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म (of यद्…)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
सम्बन्ध/अन्वय (relative marker)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उशधक्blazing, kindling
उशधक्:
कर्तृ/विशेषण (to Agni)
TypeAdjective
Rootउशधक् (प्रातिपदिक; RV form, ‘burning/bright’)
वनेषुin the woods, in the forests
वनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
होतुःof the Hotṛ (priest)
होतुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
मन्द्रस्यof the gladdening/pleasant (one)
मन्द्रस्य:
सम्बन्ध/विशेषण
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
पनयन्तthey admire, they praise
पनयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootपन्/पण् (धातु) / पनयति (denom./causative-like)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (of पनयन्त)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)