HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Dyāvā-Pṛthivī / the cosmic whole (unity behind manifestation)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥

विश्वेदे॒ते जनि॑मा॒ सं वि॑विक्तो म॒हो दे॒वान्बिभ्र॑ती॒ न व्य॑थेते । एज॑द्ध्रु॒वं प॑त्यते॒ विश्व॒मेकं॒ चर॑त्पत॒त्रि विषु॑णं॒ वि जा॒तम् ॥

viśvā́d eté jánimā sáṃ vivikto mahó devā́n bíbhratī ná vyathete | éjad dhruváṃ patyate viśvám ékaṃ cárat patatrí víṣuṇaṃ ví jātám ||

All these births are set apart in their order; bearing the great gods, the two do not falter. The moving leans upon the unmoving; the whole is one. The winged that moves goes forth, variously born and widely manifested.

विश्वा॑ । इत् । ए॒ते इति॑ । जनि॑म । सम् । वि॒वि॒क्तः॒ । म॒हः । दे॒वान् । बिभ्र॑ती॒ इति॑ । न । व्य॒थे॒ते॒ इति॑ । एज॑त् । ध्रु॒वम् । प॒त्य॒ते॒ । विश्व॑म् । एक॑म् । चर॑त् । प॒त॒त्रि । विषु॑णम् । वि । जा॒तम् ॥विश्वा । इत् । एते इति । जनिम । सम् । विविक्तः । महः । देवान् । बिभ्रती इति । न । व्यथेते इति । एजत् । ध्रुवम् । पत्यते । विश्वम् । एकम् । चरत् । पतत्रि । विषुणम् । वि । जातम् ॥viśvā | it | ete iti | janima | sam | viviktaḥ | mahaḥ | devān | bibhratī iti | na | vyatheteiti | ejat | dhruvam | patyate | viśvam | ekam | carat | patatri | v iṣuṇam | vi | jātam

विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व) (प्रातिपदिक)
इतेthese
इते:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
जनिमाbirths, begettings
जनिमा:
Karma
TypeNoun
Rootजनिमन्/जनिमा (प्रातिपदिक; √जन्)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
विविक्तःdistinguished, separated out
विविक्तः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootवि + √विच्/√विविच् (कृदन्त: क्त)
महोgreat
महो:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बिभ्रतीbearing, supporting
बिभ्रती:
Kartā
TypeParticiple
Root√भृ (धातु) (लट्; शतृ)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
व्यथेतेthey two tremble/are distressed
व्यथेते:
Kartā
TypeVerb
Rootवि + √थि/√व्यथ् (धातु)
एजत्moving, quivering
एजत्:
Kartā
TypeParticiple
Root√एज् (धातु) (लट्; शतृ)
ध्रुवम्firm, fixed
ध्रुवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
पत्यतेflies, falls/soars
पत्यते:
Kartā
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
एकम्one
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
चरत्moving, roaming
चरत्:
Kartā
TypeParticiple
Root√चर् (धातु) (लट्; शतृ)
पतत्रिwinged (bird/winged one)
पतत्रि:
Kartā
TypeNoun
Rootपतत्रिन् (प्रातिपदिक)
विषुणम्apart, separately, diversely
विषुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविषुण (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
जातम्born, produced
जातम्:
Karma
TypeParticiple
Root√जन् (धातु) (कृदन्त: क्त)