HomeRig VedaMandala 3Sukta 54Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.54

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3)
Devata: Agni (with Dyāvā-Pṛthivī entering immediately in the hymn)
Chandas: Triṣṭubh (probable; hymn 3.54 largely Triṣṭubh)

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥

इ॒मं म॒हे वि॑द॒थ्या॑य शू॒षं शश्व॒त्कृत्व॒ ईड्या॑य॒ प्र ज॑भ्रुः । शृ॒णोतु॑ नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः शृ॒णोत्व॒ग्निर्दि॒व्यैरज॑स्रः ॥

imáṃ mahé vidathyā́ya śūṣáṃ śaśvát-kṛtva ī́ḍyāya prá jabhruḥ | śṛṇótu no dámyebhir anī́kaiḥ śṛṇótv agnír divyáir ájasraḥ ||

This mighty force for the sacred assembly we have brought forth again and again for the adorable One. Let Agni hear us with his powers that master and tame; let the unceasing Fire hear with his divine front-ranks (luminous faculties).

इ॒मम् । म॒हे । वि॒द॒थ्या॑य । शू॒षम् । शश्व॑त् । कृत्वः॑ । ईड्या॑य । प्र । ज॒भ्रुः॒ । शृ॒णोतु॑ । नः॒ । दम्ये॑भिः । अनी॑कैः । शृ॒णोतु॑ । अ॒ग्निः । दि॒व्यैः । अज॑स्रः ॥इमम् । महे । विदथ्याय । शूषम् । शश्वत् । कृत्वः । ईड्याय । प्र । जभ्रुः । शृणोतु । नः । दम्येभिः । अनीकैः । शृणोतु । अग्निः । दिव्यैः । अजस्रः ॥imam | mahe | vidathyāya | śūṣam | śaśvat | kṛtvaḥ | īḍyāya | pra | jabhruḥ | śṛṇotu | naḥ | damyebhiḥ | anīkaiḥ | śṛṇotu | agniḥ | divyaiḥ | ajasraḥ

इमम्this (him/it)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महेfor the great (one)
महे:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमह्/महत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
विदथ्यायfor the ritual/assembly-worthy (one)
विदथ्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootविदथ्य (विशेषण; विदथ-सम्बद्ध)
शूषम्strength, might
शूषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशूष (प्रातिपदिक)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
अधिकारण (काल) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/नित्यत्वार्थ)
कृत्वःin manner, duly (as is proper)
कृत्वः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootकृत्वस्/कृत्वः (अव्यय; प्रकार/रीति)
ईड्यायfor the praiseworthy (one)
ईड्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootईड्य (कृदन्त; √ईड् ‘स्तुतौ’)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
जभ्रुःthey have brought
जभ्रुः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√भृ (भरति) — लिट्-रूपम् (जभार/जभ्रुः)
शृणोतुlet (him) hear
शृणोतु:
कर्तृ
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति)
नःus / our
नः:
सम्प्रदान (श्रवणस्य लाभार्थम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दम्येभिःwith the subduing/taming (powers)
दम्येभिः:
करण
TypeAdjective
Rootदम्य (कृदन्त/विशेषण; √दम् ‘दमन/वशे’)
अनीकैःwith faces/hosts, with troops (arrays)
अनीकैः:
करण
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
शृणोतुlet (him) hear
शृणोतु:
कर्तृ
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दिव्यैःwith heavenly (ones)
दिव्यैः:
करण
TypeAdjective
Rootदिव्य (विशेषण-प्रातिपदिक; दिव्-सम्बद्ध)
अजस्रःunceasing, unfailing
अजस्रः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअजस्र (विशेषण-प्रातिपदिक)