HomeRig VedaMandala 3Sukta 46Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.46

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (very likely)

युध्मस्य ते वृषभस्य स्वराज उग्रस्य यूनः स्थविरस्य घृष्वेः । अजूर्यतो वज्रिणो वीर्याणीन्द्र श्रुतस्य महतो महानि ॥

यु॒ध्मस्य॑ ते वृष॒भस्य॑ स्व॒राज॑ उ॒ग्रस्य॒ यून॒: स्थवि॑रस्य॒ घृष्वे॑: । अजू॑र्यतो व॒ज्रिणो॑ वी॒र्या॒३॒॑णीन्द्र॑ श्रु॒तस्य॑ मह॒तो म॒हानि॑ ॥

yudhmásya te vṛṣabhásya sva-rā́ja ugrásya yū́naḥ sthávirasya ghṛ́ṣveḥ | अजū́ryato vajríṇo vīryā́ṇī́ndra śrutásya maható mahā́ni ||

Thine are the hero-powers, O Indra—of the battling Bull, self-sovereign, fierce, youthful yet firm, impetuous in onset; of the unaging wielder of the thunder-force—great are the great deeds of the far-famed Mighty.

यु॒ध्मस्य॑ । ते॒ । वृ॒ष॒भस्य॑ । स्व॒ऽराजः॑ । उ॒ग्रस्य॑ । यूनः॑ । स्थवि॑रस्य । घृष्वेः॑ । अजू॑र्यतः । व॒ज्रिणः॑ । वी॒र्या॑णि । इन्द्र॑ । श्रु॒तस्य॑ । म॒ह॒तः । म॒हानि॑ ॥युध्मस्य । ते । वृषभस्य । स्वराजः । उग्रस्य । यूनः । स्थविरस्य । घृष्वेः । अजूर्यतः । वज्रिणः । वीर्याणि । इन्द्र । श्रुतस्य । महतः । महानि ॥yudhmasya | te | vṛṣabhasya | sva-rājaḥ | ugrasya | yūnaḥ | sthavirasya | ghṛṣveḥ | ajūryataḥ | vajriṇaḥ | vīryāṇi | indra | śrutasya | mahataḥ | mahāni

युध्मस्यof the warlike/combative
युध्मस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘स्य’
TypeAdjective
Rootयुध्म (प्रातिपदिक; युध् ‘युद्धे’ से)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वृषभस्यof the bull (i.e., the mighty one)
वृषभस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
स्वराजःof the self-ruling/sovereign
स्वराजः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootस्वराज् (प्रातिपदिक)
उग्रस्यof the fierce
उग्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
यूनःof the young one
यूनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
स्थविरस्यof the firm/steadfast (lit. old, strong)
स्थविरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
घृष्वेःof the blazing/ardent
घृष्वेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootघृष्वि (प्रातिपदिक; घृष् ‘दीप्तौ/घर्षणे’ से)
अजूऱ्यतःof the unaging/undecaying
अजूऱ्यतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (Participle)
Rootअ + जूर्यत् (कृदन्त; जूर्/ज्वर् ‘क्षये/जीर्णे’)
वज्रिणःof the wielder of the thunderbolt
वज्रिणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; वज्र + इन्)
वीर्याणिheroic deeds, powers
वीर्याणि:
कर्म (द्वितीया) — ‘(कथय/गाय) वीर्याणि’ निहित
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
श्रुतस्यof the famed/heard-of
श्रुतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (PPP)
Rootश्रुत (कृदन्त; श्रु ‘श्रवणे’)
महतःof the great
महतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
महानिgreat (deeds/things)
महानि:
कर्म (द्वितीया) — ‘महानि (कर्माणि)’ निहित
TypeAdjective (substantivized)
Rootमहत् (प्रातिपदिक; नपुंसक बहुवचन रूप)