HomeRig VedaMandala 3Sukta 44Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 3.44

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (probable)

जज्ञानो हरितो वृषा विश्वमा भाति रोचनम् । हर्यश्वो हरितं धत्त आयुधमा वज्रं बाह्वोर्हरिम् ॥

ज॒ज्ञा॒नो हरि॑तो॒ वृषा॒ विश्व॒मा भा॑ति रोच॒नम् । हर्य॑श्वो॒ हरि॑तं धत्त॒ आयु॑ध॒मा वज्रं॑ बा॒ह्वोर्हरि॑म् ॥

jajñānó hárito vṛ́ṣā víśvam ā́ bhāti rocanám | háryaśvo háritaṃ dhatte ā́yudham ā́ vájraṃ bāhvór hárim ||

Born as the Bull of the tawny powers, the whole luminous world shines out. Indra of tawny steeds takes up the tawny weapon; he sets the thunderbolt, the luminous might, upon his arms for the work of victory.

ज॒ज्ञा॒नः । हरि॑तः । वृषा॑ । विश्व॑म् । आ । भा॒ति॒ । रो॒च॒नम् । हरि॑ऽअश्वः । हरि॑तम् । ध॒त्ते॒ । आयु॑धम् । आ । वज्र॑म् । बा॒ह्वोः । हरि॑म् ॥जज्ञानः । हरितः । वृषा । विश्वम् । आ । भाति । रोचनम् । हरिअश्वः । हरितम् । धत्ते । आयुधम् । आ । वज्रम् । बाह्वोः । हरिम् ॥jajñānaḥ | haritaḥ | vṛṣā | viśvam | ā | bhāti | rocanam | hari-aśvaḥ | haritam | dhatte | āyudham | ā | vajram | bāhvoḥ | harim

जज्ञानःborn; newly arisen
जज्ञानः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (participial)
Root√जन् (jan) / प्रातिपदिक: जज्ञान- (PPP)
हरितःgolden; tawny
हरितः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहरित्-
वृषाbull; strong one
वृषा:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन्-/वृषा-
विश्वम्all; the whole (everything)
विश्वम्:
कर्म (भाति इति क्रियायाः)
TypeAdjective used substantively
Rootविश्व-
forth; unto; completely
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भातिshines; appears
भाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भा (bhā)
रोचनम्brightness; shining realm/light
रोचनम्:
कर्म (भाति—‘shines (as) the bright realm/light’)
TypeNoun
Rootरोचन- (from √रुच्/√रुच् ‘to shine’)
हर्यश्वःhaving tawny horses
हर्यश्वः:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeNoun (epithet)
Rootहर्यश्व-
हरितम्the golden/tawny (thing)
हरितम्:
कर्म (धत्ते इति क्रियायाः)
TypeAdjective used substantively
Rootहरित्-
धत्तेplaces; holds; puts on
धत्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (dhā)
आयुधम्weapon
आयुधम्:
कर्म (धत्ते—‘bears a weapon’)
TypeNoun
Rootआयुध-
unto; forth; on
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
कर्म (धत्ते—‘bears the thunderbolt’)
TypeNoun
Rootवज्र-
बाह्वोःof the two arms
बाह्वोः:
अधिकरण/सम्बन्ध (स्थाने/सम्बन्धे: ‘in/on the two arms’)
TypeNoun
Rootबाहु-
हरिम्the tawny one; (often) the tawny steed/horse
हरिम्:
कर्म (धत्ते—‘bears/holds the tawny one’)
TypeNoun
Rootहरि-