HomeRig VedaMandala 3Sukta 3Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 3.3

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

पिता यज्ञानामसुरो विपश्चितां विमानमग्निर्वयुनं च वाघताम् । आ विवेश रोदसी भूरिवर्पसा पुरुप्रियो भन्दते धामभिः कविः ॥

पि॒ता य॒ज्ञाना॒मसु॑रो विप॒श्चितां॑ वि॒मान॑म॒ग्निर्व॒युनं॑ च वा॒घता॑म् । आ वि॑वेश॒ रोद॑सी॒ भूरि॑वर्पसा पुरुप्रि॒यो भ॑न्दते॒ धाम॑भिः क॒विः ॥

pitā́ yajñā́nām ásuro vipaścitā́ṃ vimā́nam agnír vayúnaṃ ca vāghátām | ā́ viveśa rodasī bhū́ri-varpasā puru-priyó bhandate dhā́ma-bhiḥ kavíḥ ||

Agni is the father of the sacrifices, a lord of power for the seers of vision; he is their measure and their discerning method. With abundant radiance he has entered the two worlds; the seer, beloved of many, shines forth through his manifold dwellings of light.

पि॒ता । य॒ज्ञाना॑म् । असु॑रः । वि॒पः॒ऽचिता॑म् । वि॒ऽमान॑म् । अ॒ग्निः । व॒युन॑म् । च॒ । वा॒घता॑म् । आ । वि॒वे॒श॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । भूरि॑ऽवर्पसा । पु॒रु॒ऽप्रि॒यः । भ॒न्द॒ते॒ । धाम॑ऽभिः । क॒विः ॥पिता । यज्ञानाम् । असुरः । विपःचिताम् । विमानम् । अग्निः । वयुनम् । च । वाघताम् । आ । विवेश । रोदसी इति । भूरिवर्पसा । पुरुप्रियः । भन्दते । धामभिः । कविः ॥pitā | yajñānām | asuraḥ | vipaḥ-citām | vi-mānam | agniḥ | vayunam | ca | vāghatām | ā | viveśa | rodasī iti | bhūri-varpasā | puru-priyaḥ | bhandate | dhāma-bhiḥ | kaviḥ

पिताfather
पिता:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ
यज्ञानाम्of the sacrifices
यज्ञानाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयज्ञ
असुरःthe Asura (lordly one)
असुरः:
Kartā (apposition)
TypeNoun/Adjective
Rootअसुर
विपश्चिताम्of the wise/insightful ones
विपश्चिताम्:
Sambandha (Genitive)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविपश्चित्
विमानम्the measurer/ordainer (distributor)
विमानम्:
Kartā (apposition/epithet)
TypeNoun
Rootविमान
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि
वयुनम्skill/wise plan; ritual insight
वयुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवयुन
and
:
TypeIndeclinable
Root
वाघताम्of the worshippers/singers
वाघताम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun (agent noun)
Rootवाघत्
towards; into
:
TypePreverb/Indeclinable
Root
विवेशentered
विवेश:
Kriyā
TypeVerb
Root√विश्
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma (goal of motion)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक) < रोदस्
भूरिवर्पसाwith abundant radiance/beauty
भूरिवर्पसा:
Karaṇa (manner/means)
TypeAdjective (bahuvrīhi/instrumental epithet)
Rootभूरि + वर्पस्
पुरुप्रियःmuch-beloved; dear to many
पुरुप्रियः:
Kartā (apposition)
TypeAdjective
Rootपुरु + प्रिय
भन्दतेshines; appears brightly
भन्दते:
Kriyā
TypeVerb
Root√भन्द्
धामभिःwith (his) abodes/lights
धामभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधामन्
कविःthe seer/poet
कविः:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Rootकवि