HomeRig VedaMandala 3Sukta 19Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 3.19

Devata: Agni

अग्निं होतारं प्र वृणे मियेधे गृत्सं कविं विश्वविदममूरम् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्राये वाजाय वनते मघानि ॥

अ॒ग्निं होता॑रं॒ प्र वृ॑णे मि॒येधे॒ गृत्सं॑ क॒विं वि॑श्व॒विद॒ममू॑रम् । स नो॑ यक्षद्दे॒वता॑ता॒ यजी॑यान्रा॒ये वाजा॑य वनते म॒घानि॑ ॥

agníṃ hótāraṃ prá vṛṇe miyédhe gṛ́tsaṃ kavíṃ viśvavíd amū́ram | sá no yakṣad devátātā yajī́yān rāyé vā́jāya vanate maghā́ni ||

I choose Agni, the invoking priest, in the meeting of sacrifice—Agni the inspired seer, the all-knower, the unbewildered. May he sacrifice for us, establishing the godheads within; the most worthy of offering, he wins for us the plenitude of being and the powers of fulfilment.

अ॒ग्निम् । होता॑रम् । प्र । वृ॒णे॒ । मि॒येधे॑ । गृत्स॑म् । क॒विम् । वि॒श्व॒ऽविद॑म् । अमू॑रम् । सः । नः॒ । य॒क्ष॒त् । दे॒वऽता॑ता । यजी॑यान् । रा॒ये । वाजा॑य । व॒न॒ते॒ । म॒घानि॑ ॥अग्निम् । होतारम् । प्र । वृणे । मियेधे । गृत्सम् । कविम् । विश्वविदम् । अमूरम् । सः । नः । यक्षत् । देवताता । यजीयान् । राये । वाजाय । वनते । मघानि ॥agnim | hotāram | pra | vṛṇe | miyedhe | gṛtsam | kavim | viśva-vidam | amūram | saḥ | naḥ | yakṣat | deva-tātā | yajīyān | rāye | vājāya | vanate | maghāni

अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक; √हु ‘यज्/आहुति-करणे’ से)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वृणेI choose
वृणे:
कर्तृ
TypeVerb
Root√वृ (वृञ्) ‘वरणे/चयन’
मियेधेbountiful, reward-giving
मियेधे:
TypeAdjective
Rootमियेध- (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
गृत्सम्wise, shrewd
गृत्सम्:
TypeAdjective
Rootगृत्स- (प्रातिपदिक)
कविम्seer, poet
कविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
विश्वविदम्all-knowing
विश्वविदम्:
TypeAdjective
Rootविश्व-विद् (समास; √विद् ‘ज्ञाने’)
अमूरम्unfailing, not foolish
अमूरम्:
TypeAdjective
Rootअमूर- (प्रातिपदिक; न-प्रत्यय/अ-निषेध)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us, for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
यक्षत्may he worship/offer
यक्षत्:
TypeVerb
Root√यज् ‘देवपूजासंगतिकरणदानेषु’ (वैदिक: यक्ष्-आदेश)
देवताताwith/through the host of gods, divine powers
देवताता:
करण
TypeNoun
Rootदेवता- (प्रातिपदिक) + -ता (भाव/समूह); वैदिक रूप ‘देवताता’
यजीयान्more worthy of worship
यजीयान्:
TypeAdjective
Rootयजीयस्- (तुलनात्मक/अतिशय; √यज् से)
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक)
वाजायfor prize/strength
वाजाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
वनतेwins, obtains
वनते:
कर्तृ
TypeVerb
Root√वन् ‘लाभे/प्राप्तौ’
मघानिgifts, bounties
मघानि:
कर्म
TypeNoun
Rootमघ- (प्रातिपदिक; ‘दान/उपहार’)