HomeRig VedaMandala 3Sukta 18Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 3.18

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Agni
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

कृधि रत्नं सुसनितर्धनानां स घेदग्ने भवसि यत्समिद्धः । स्तोतुर्दुरोणे सुभगस्य रेवत्सृप्रा करस्ना दधिषे वपूंषि ॥

कृ॒धि रत्नं॑ सुसनित॒र्धना॑नां॒ स घेद॑ग्ने भवसि॒ यत्समि॑द्धः । स्तो॒तुर्दु॑रो॒णे सु॒भग॑स्य रे॒वत्सृ॒प्रा क॒रस्ना॑ दधिषे॒ वपूं॑षि ॥

kṛdhí rátnaṃ susanitár dhanā́nāṃ sá ghed agne bhavasi yát samíddhaḥ | stotúr duroṇé subhágasya revát sṛprā́ karásnā dadhíṣe vapū́ṃṣi ||

Fashion for us the jewel of inner plenitude, the good winning of the soul’s riches; for indeed, O Agni, when you are kindled you become that effective Power. In the dwelling of the fortunate singer you set your radiant forms—your strong-flaming energies—so that the house of consciousness becomes opulent with Light.

कृ॒धि । रत्न॑म् । सु॒ऽस॒नि॒तः॒ । धना॑नाम् । सः । घ॒ । इत् । अ॒ग्ने॒ । भ॒व॒सि॒ । यत् । समि॑द्धः । स्तो॒तुः । दु॒रो॒णे । सु॒ऽभग॑स्य । रे॒वत् । सृ॒प्रा । क॒रस्ना॑ । द॒धि॒षे॒ । वपूं॑षि ॥कृधि । रत्नम् । सुसनितः । धनानाम् । सः । घ । इत् । अग्ने । भवसि । यत् । समिद्धः । स्तोतुः । दुरोणे । सुभगस्य । रेवत् । सृप्रा । करस्ना । दधिषे । वपूंषि ॥kṛdhi | ratnam | su-sanitaḥ | dhanānām | saḥ | gha | it | agne | bhavasi | yat | sami ddhaḥ | stotuḥ | duroṇe | su-bhagasya | revat | sṛprā | karasnā | dadhiṣe | vapūṃṣi

कृधिmake; do (you)
कृधि:
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
रत्नम्a treasure; precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
सुसनितर्धनानाम्(you who are) the good winner/provider of riches
सुसनितर्धनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (compound)
Rootसु- + सनितृ (√सन्/सनि ‘to gain, win’) + धन (प्रातिपदिक)
सःhe; you (that one)
सः:
कर्तृ (भवसि) सह
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
indeed; surely
:
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
इद्just; indeed
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
भवसिyou become; you are
भवसि:
TypeVerb
Rootभू (भवति)
यत्when; since
यत्:
TypeIndeclinable (relative)
Rootयद् (सर्वनाम/सम्बन्ध-प्रत्यय)
समिद्धःkindled; fully kindled
समिद्धः:
कर्तृ-विशेषण (अग्नेः)
TypeParticiple
Rootसम्-इध् (√इध् ‘to kindle’) → समिद्ध (कृदन्त)
स्तोतुःof the praiser
स्तोतुः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्तोतृ (√स्तु ‘to praise’) (प्रातिपदिक)
दुरोणेin the house; in the dwelling
दुरोणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
सुभगस्यof the fortunate (man)
सुभगस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
रेवत्richly; splendidly; with wealth
रेवत्:
विशेषण/क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootरेवत् (प्रातिपदिक; ‘possessing wealth/splendour’)
सृप्रा(your) jaws/lips (Vedic: sṛprā́)
सृप्रा:
कर्म (दधिषे) सह
TypeNoun
Rootसृप्र (प्रातिपदिक)
करस्ना(your) hands/forearms (Vedic: karasnā́)
करस्ना:
कर्म (दधिषे) सह
TypeNoun
Rootकरस्न (प्रातिपदिक)
दधिषेyou place; you put on; you assume
दधिषे:
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
वपूँषिforms; bodies; shapes
वपूँषि:
कर्म
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)