HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 23
Previous Mantra

Mantra 23

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

इळा॑मग्ने पुरु॒दंसं॑ स॒निं गोः श॑श्वत्त॒मं हव॑मानाय साध । स्यान्न॑: सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावाग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे ॥

iḷā́m agne purudáṁsaṁ saníṁ góḥ śaśvattamáṁ havamānāya sādha | syā́n naḥ sūnús tanáyo vijā́vāgne sā́ te su-matír bhūtv asmè ||

O Agni, accomplish for the caller Ila—rich in many works—an eternal winning of the Cow (the Ray). Let there be for us a son, a child, bringing victory in birth; O Agni, may that be your good will toward us.

इळा॑म् । अ॒ग्ने॒ । पु॒रु॒ऽदंस॑म् । स॒निम् । गोः । श॒श्व॒त्ऽत॒मम् । हव॑मानाय । सा॒ध॒ । स्यात् । नः॒ । सू॒नुः । तन॑यः । वि॒जाऽवा॑ । अ॒ग्ने॒ । सा । ते॒ । सु॒ऽम॒तिः । भू॒तु॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥इळाम् । अग्ने । पुरुदंसम् । सनिम् । गोः । शश्वत्तमम् । हवमानाय । साध । स्यात् । नः । सूनुः । तनयः । विजावा । अग्ने । सा । ते । सुमतिः । भूतु । अस्मे इति ॥iḷām | agne | puru-daṃsam | sanim | goḥ | śaśvat-tamam | havamānāya | sādha | syāt | naḥ | sūnuḥ | tanayaḥ | vijāvā | agne | sā | te | su-matiḥ | bhūtu | asme iti

इळाम्Iḷā / sacred invocation (as object)
इळाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइळा (प्रातिपदिक) / इड् (स्तुतौ—वैदिक) (निरुक्त-परम्परा)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पुरुदंसम्much-wondrous, of many feats
पुरुदंसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरुदंस (प्रातिपदिक; पुरु- + दंस ‘wonder/skill’)
सनिम्gain, winning
सनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसनि (प्रातिपदिक; ‘gain, winning’)
गोःof the cow / of cattle
गोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
शश्वत्तमम्most enduring, ever-lasting
शश्वत्तमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक) + -तम (तमप्)
हवमानायto/for the invoking (worshipper)
हवमानाय:
सम्प्रदान
TypeParticiple (Adjective) / Noun-like
Root√ह्वे (ह्वयति ‘to call, invoke’) → हवमान (शानच्-वर्तमानकृदन्त)
साधaccomplish! make (it) succeed!
साध:
क्रिया
TypeVerb
Root√साध् (साधति ‘to accomplish, make succeed’)
स्यात्may he be
स्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भवति/अस्ति ‘to be’)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सूनुःson
सूनुः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
तनयःoffspring
तनयः:
कर्ता (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
विजावाswift-moving, vigorous
विजावा:
कर्ता (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविजाव (प्रातिपदिक; वि- + जाव ‘swift/impetuous’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
साthat (she/it)
सा:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुमतिःgood will, favor
सुमतिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक; सु- + मति ‘thought, favor’)
भूतुlet it be / may it become
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति ‘to be, become’)
अस्मेamong us / for us
अस्मे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)