HomeRig VedaMandala 3Sukta 1Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra (RV 3.1); internal mention of Gṛtsamada reflects intertextual lineage/poetic memory
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥

प्राञ्चं॑ य॒ज्ञं च॑कृम॒ वर्ध॑तां॒ गीः स॒मिद्भि॑र॒ग्निं नम॑सा दुवस्यन् । दि॒वः श॑शासुर्वि॒दथा॑ कवी॒नां गृत्सा॑य चित्त॒वसे॑ गा॒तुमी॑षुः ॥

prā́ñcaṃ yajñáṃ cakṛma várdhatāṃ gī́ḥ samídbhīr agníṃ námasā duvasyán | diváḥ śaśāsur vidáthā kavīnā́ṃ gṛtsā́ya cit taváse gātúm ī́ṣuḥ ||

We have set the sacrifice moving forward; may the inspired speech increase. With kindlings we serve Agni by reverence and submission. The seers have established the sessions from the Heaven; even for the strong Gṛtsamada they sought a path of going—an opening for the force to advance.

प्राञ्च॑म् । य॒ज्ञम् । च॒कृ॒म॒ । वर्ध॑ताम् । गीः । स॒मित्ऽभिः॑ । अ॒ग्निम् । नम॑सा । दु॒व॒स्य॒न् । दि॒वः । श॒शा॒सुः॒ । वि॒दथा॑ । क॒वी॒नाम् । गृसा॑य । चि॒त् । त॒वसे॑ । गा॒तुम् । ई॒षुः॒ ॥प्राञ्चम् । यज्ञम् । चकृम । वर्धताम् । गीः । समित्भिः । अग्निम् । नमसा । दुवस्यन् । दिवः । शशासुः । विदथा । कवीनाम् । गृसाय । चित् । तवसे । गातुम् । ईषुः ॥prāñcam | yajñam | cakṛma | vardhatām | gīḥ | samit-bhiḥ | agnim | namasā | duvasyan | divaḥ | śaśāsuḥ | vidathā | kavīnām | gṛsāya | cit | tavase | gātum | īṣuḥ

प्राञ्चम्forward-facing; directed forward
प्राञ्चम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्राञ्च् (प्र-√अञ्च्) / प्राञ्च (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice; ritual
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
चक्रिमwe have made; we fashioned
चक्रिम:
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
वर्धताम्let (them) grow/increase
वर्धताम्:
TypeVerb
Root√वृध्
गीःsongs; hymns
गीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगी (प्रातिपदिक)
समिद्भिःwith kindling-sticks; with fuel
समिद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni; the fire
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence; with homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
दुवस्यन्serving; worshipping; honoring
दुवस्यन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√दुवस् (दुवस्यति) / दुवस्यन्त्
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
शशासुःthey have instructed/ordained; they have taught
शशासुः:
TypeVerb
Root√शास्
विदथाritual distributions/assemblies; ceremonial acts
विदथा:
कर्म
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
कवीनाम्of the seers/poets
कवीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
गृत्सायto Gṛtsa (a seer)
गृत्साय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootगृत्स (प्रातिपदिक; नाम)
and
:
TypeIndeclinable
Root
चित्तवसेto the thoughtful/intent one (Cittavas)
चित्तवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootचित्तवस् (प्रातिपदिक; विशेषण/नाम)
गातुम्path; passage; way
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; √गा/√गम्)
ईषुःthey have sought; they have desired
ईषुः:
TypeVerb
Root√इष्