HomeRig VedaMandala 2Sukta 4Mantra 9
Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 2.4

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वया यथा गृत्समदासो अग्ने गुहा वन्वन्त उपराँ अभि ष्युः । सुवीरासो अभिमातिषाहः स्मत्सूरिभ्यो गृणते तद्वयो धाः ॥

त्वया॒ यथा॑ गृत्सम॒दासो॑ अग्ने॒ गुहा॑ व॒न्वन्त॒ उप॑राँ अ॒भि ष्युः । सु॒वीरा॑सो अभिमाति॒षाह॒: स्मत्सू॒रिभ्यो॑ गृण॒ते तद्वयो॑ धाः ॥

tváyā yáthā gṛtsamádāso agne gúhā vanvánta úparāṃ abhí ṣyúḥ | suvī́rāso abhimātiṣā́haḥ smát sūríbhyō gṛṇaté tád váyo dhāḥ ||

By thee, O Agni, as the Gṛtsamadas striving in the hidden places rise beyond the upper limits, so may we become rich in heroic powers, conquerors of hostile pressures; from thee, for the praising seers, establish that vital plenitude and growth.

त्वया॑ । यथा॑ । गृ॒त्स॒ऽम॒दासः॑ । अ॒ग्ने॒ । गुहा॑ । व॒न्वन्तः॑ । उप॑रान् । अ॒भि । स्युरिति॒ स्युः । सु॒ऽवीरा॑सः । अ॒भि॒मा॒ति॒ऽसहः॑ । स्मत् । सू॒रिऽभ्यः॑ । गृ॒ण॒ते । तत् । वयः॑ । धाः॒ ॥त्वया । यथा । गृत्समदासः । अग्ने । गुहा । वन्वन्तः । उपरान् । अभि । स्युरिति स्युः । सुवीरासः । अभिमातिसहः । स्मत् । सूरिभ्यः । गृणते । तत् । वयः । धाः ॥tvayā | yathā | gṛtsa-madāsaḥ | agne | guhā | vanvantaḥ | uparān | abhi | syuritisyuḥ | su-vīrāsaḥ | abhimāti-sahaḥ | smat | sūri-bhyaḥ | gṛṇate | tat | vayaḥ | dhāḥ

त्वयाby you / with you
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यथाas, just as
यथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
गृत्समदासःthe Gṛtsamada-s (seers/men of Gṛtsamada)
गृत्समदासः:
Kartā
TypeNoun
Rootगृत्समद (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
गुहाin concealment, secretly
गुहा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootगुहा (अव्यय/निपात; ‘गुह्’ से)
वन्वन्तthey strive / seek
वन्वन्त:
Kartā
TypeVerb
Rootवन्व् (धातु; ‘to strive/seek’)
उपरान्the higher ones / those above
उपरान्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootउपर (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against
अभि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
ष्युःmay they be / might they become
ष्युः:
Kartā
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सुवीरासःhaving good heroes, well-manned
सुवीरासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
अभिमातिषाहःovercoming hostile assaults
अभिमातिषाहः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअभि-माति-षह (प्रातिपदिक; ‘foe-oppression’ + √सह ‘to overcome’)
स्मत्from us
स्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूरिभ्यःto the patrons/chiefs
सूरिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
गृणतेto the one who praises (sings)
गृणते:
Sampradāna
TypeVerb
Rootगृ (धातु; ‘to sing/praise’)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयःvital strength / vigor
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
धाःbestow! / place!
धाः:
Karma
TypeVerb
Rootधा (धातु; ‘to place, bestow’)