HomeRig VedaMandala 2Sukta 35Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.35)
Devata: Agni (closing benediction within the Apām Napāt hymn-cycle)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अयांसमग्ने सुक्षितिं जनायायांसमु मघवद्भ्यः सुवृक्तिम् । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

अयां॑समग्ने सुक्षि॒तिं जना॒यायां॑समु म॒घव॑द्भ्यः सुवृ॒क्तिम् । विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

ayā́ṁsam agne su-kṣitíṁ jánāyāyā́ṁsam u maghávadbhyaḥ su-vṛktím | víśvaṁ tád bhadráṁ yád ávanti devā́ bṛhád vadema vidáthe su-vī́rāḥ ||

O Agni, bring to the people a happy dwelling in the being; bring also to the generous ones a perfect utterance. All that is auspicious is what the gods protect; may we speak the Vast in the assembly, strong with heroic powers within.

अयां॑सम् । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽक्षि॒तिम् । जना॑य । अयां॑सम् । ऊँ॒ इति॑ । म॒घव॑त्ऽभ्यः । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । विश्व॑म् । तत् । भ॒द्रम् । यत् । अव॑न्ति । दे॒वाः । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥अयांसम् । अग्ने । सुक्षितिम् । जनाय । अयांसम् । ऊँ इति । मघवत्भ्यः । सुवृक्तिम् । विश्वम् । तत् । भद्रम् । यत् । अवन्ति । देवाः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥ayāṃsam | agne | su-kṣitim | janāya | ayāṃsam | oṃ iti | maghavat-bhyaḥ | su-vṛktim | viśvam | tat | bhadram | yat | avanti | devāḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

अयासम्unwearied, without fatigue
अयासम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअयास (प्रातिपदिक; न- ‘अयास्’ = श्रम/क्लेश; अ-प्रत्ययेन ‘अयास’ = अश्रम/अक्लेश)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुक्षितिम्good dwelling/secure abode; good settlement
सुक्षितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु- + क्षिति (प्रातिपदिक; ‘क्षि’ धातु/‘क्षिति’ = निवास/आवास/स्थिरता)
जनायfor the people/for the man
जनाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अयासम्unwearied, without fatigue
अयासम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअयास (प्रातिपदिक)
indeed; and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
मघवद्भ्यःfor the bountiful ones (patrons)
मघवद्भ्यः:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootमघवत् (प्रातिपदिक; ‘मघ’ = दान/समृद्धि; मघवत् = धनवान्/दानशीलः)
सुवृक्तिम्a well-fashioned hymn/praise
सुवृक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसु- + वृक्ति (प्रातिपदिक; √वृज्/√वृक् ‘वर्जने/छेदने’ से ‘वृक्ति’ = रचना/स्तुति; वैदिके ‘वृक्ति’ = स्तोत्र/वाक्)
विश्वम्all; the whole
विश्वम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious; good
भद्रम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
यत्which/that which
यत्:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवन्तिthey protect; they help
अवन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे/पालने)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमmay we speak greatly/loftily
बृहद्वदेम:
(क्रिया)
TypeVerb (with adverbial qualifier)
Rootबृहद् (विशेषण-प्रातिपदिक) + √वद् (वक्तौ)
विदथेin the assembly; in the rite
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक; वैदिके ‘सभा/यज्ञ-समागम’)
सुवीराःhaving good heroes/strong sons; well-manned
सुवीराः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु- + वीर (प्रातिपदिक)