HomeRig VedaMandala 2Sukta 3Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 2.3)
Devata: Agni (as carrier of oblation; ghee imagery central)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

घृतं मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम । अनुष्वधमा वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ॥

घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तम्व॑स्य॒ धाम॑ । अ॒नु॒ष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम् ॥

ghṛtáṃ mimikṣe ghṛtám asya yóniḥ ghṛté śritó ghṛtám v asya dhā́ma | anu-svadhám ā́ vaha mā́dayasva svā́hā-kṛtaṃ vṛṣabha vakṣi havyám ||

Ghee is mingled; ghee is his womb; in ghee he is established, and ghee is his home. Bring (the offering) according to the right delight of your own law; grow intoxicated in it: O bull of power, carry the oblation that is made with svāhā.

घृ॒तम् । मि॒मि॒क्षे॒ । घृ॒तम् । अ॒स्य॒ । योनिः॑ । घृ॒ते । श्रि॒तः । घृ॒तम् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒स्य॒ । धाम॑ । अ॒नु॒ऽस्व॒धम् । आ । व॒ह॒ । मा॒दय॑स्व । स्वाहा॑ऽकृतम् । वृ॒ष॒भ॒ । व॒क्षि॒ । ह॒व्यम् ॥घृतम् । मिमिक्षे । घृतम् । अस्य । योनिः । घृते । श्रितः । घृतम् । ऊँ इति । अस्य । धाम । अनुस्वधम् । आ । वह । मादयस्व । स्वाहाकृतम् । वृषभ । वक्षि । हव्यम् ॥ghṛtam | mimikṣe | ghṛtam | asya | yoniḥ | ghṛte | śritaḥ | ghṛtam | oṃ iti | asya | dhāma | anu-svadham | ā | vaha | mādayasva | svāhākṛtam | vṛṣabha | vakṣi | havyam

घृतम्ghee, clarified butter
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
मिमिक्षेhas mixed/sprinkled (for himself); is mingled
मिमिक्षे:
कर्तृ
TypeVerb
Root√मिक्ष् (मिक्षँ) ‘मिश्रणे/सिञ्चने’
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत-
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनिःwomb, source, resting-place
योनिः:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयोनि- (प्रातिपदिक)
घृतेin ghee
घृते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootघृत-
श्रितःresting, resorted
श्रितः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participial)
Root√श्रि (श्रि॒ञ्) ‘आश्रये/निवासे’
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत-
वस्यof him/its (belonging to him)
वस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवस्- (प्रातिपदिक; ‘वास/निवास’ अथवा ‘वसु’ सम्बन्ध)
धामabode, station, dwelling
धाम:
अधिकारण
TypeNoun
Rootधामन्- (प्रातिपदिक)
अनुafter, along, in accordance
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वधमाto/along his own abode/seat (proper station)
स्वधमा:
कर्म (गत्यर्थे लक्ष्य)
TypeNoun (compound)
Rootस्वधामन्- (प्रातिपदिक; ‘स्व-धामन्’)
वहcarry! convey!
वह:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘वहने’
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
दयस्वrejoice! be exhilarated!
दयस्व:
कर्तृ (आज्ञा)
TypeVerb
Root√मद् (मदँ) ‘हर्षे/मत्तत्वे’
स्वाहाकृतम्made with ‘svāhā’, offered with svāhā
स्वाहाकृतम्:
कर्म (हव्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle (compound)
Rootस्वाहा- + √कृ (कृञ्) ‘करणे’
वृषभO bull (mighty one)
वृषभ:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
वक्षिcarry (thou)! convey!
वक्षि:
कर्तृ
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘वहने’ (वैदिक: वक्षि = 2sg injunctive/aorist form)
हव्यम्the oblation, the offering to be invoked
हव्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य- (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)