HomeRig VedaMandala 2Sukta 24Mantra 16
Previous Mantra

Mantra 16

Sukta 2.24

Rishi: Gṛtsamada (traditional ascription)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical count)

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व । विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

bráhmaṇaspate tvám asyá yantā́ sūktásya bodhi tánayaṃ ca jinva | víśvaṃ tád bhadráṃ yád ávanti devā́ bṛhád vadema vidáthé su-vīrā́ḥ ||

O Brahmaṇaspati, you are the guide of this well-spoken hymn—be awake to it, and foster also our offspring (the soul’s continuance). All that is auspicious is what the gods protect; may we speak the Vast in the sacred session, made rich in heroic energies.

ब्रह्म॑णः । प॒ते॒ । त्वम् । अ॒स्य । य॒न्ता । सु॒ऽउक्तस्य॑ । बो॒धि॒ । तन॑यम् । च॒ । जि॒न्व॒ । विश्व॑म् । तत् । भ॒द्रम् । यत् । अव॑न्ति । दे॒वाः । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥ब्रह्मणः । पते । त्वम् । अस्य । यन्ता । सुउक्तस्य । बोधि । तनयम् । च । जिन्व । विश्वम् । तत् । भद्रम् । यत् । अवन्ति । देवाः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥brahmaṇaḥ | pate | tvam | asya | yantā | su-uktasya | bodhi | tanayam | ca | jinva | viśvam | tat | bhadram | yat | avanti | devāḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootब्रह्मन् + पति (प्रातिपदिक) (समास: षष्ठी-तत्पुरुष)
त्वम्thou / you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) अव्यक्त
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्ताcontroller, guide
यन्ता:
कर्तृ (त्वम् … यन्ता) / विशेषण-भाव
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Rootयम् (धातु) → यन्तृ (कर्तरि-तृन्) प्रातिपदिक
सूक्तस्यof the hymn
सूक्तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) अव्यक्त
TypeNoun
Rootसु-उक्त (प्रातिपदिक; ‘well-spoken’ → hymn)
बोधिbe aware / take heed
बोधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
तनयम्the offspring, son
तनयम्:
कर्म (जिन्व) / बोधि-समुच्चित
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
जिन्वquicken, invigorate
जिन्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootजिव्/जिन्व् (धातु; Vedic: ‘to quicken, invigorate’)
विश्वम्all, the whole (everything)
विश्वम्:
कर्तृ/विषय (तद्-सम्बन्ध) अव्यक्त
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
सम्बन्ध/अन्वय (विश्वम् … तत्) अव्यक्त
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
विशेषण (विश्वम्/तत्) / विधेय
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
यत्which (that which)
यत्:
सम्बन्ध (यद्…तद्) अव्यक्त
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; सम्बन्धक)
अवन्तिthey help, protect
अवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘to protect, help’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (अवन्ति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमmay we speak greatly (loftily)
बृहद्वदेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootवद् (धातु) + बृहद् (उपसर्ग/विशेषण-पूर्वपद; समास/उपपद-भाव: ‘speak greatly’)
विदथेin the rite/assembly
विदथे:
अधिकरण (where)
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly, rite, worship-meeting’)
सुवीराः(we) possessing good heroes/sons
सुवीराः:
कर्तृ-विशेषण (वदेम) / विधेय
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक; ‘having good heroes/sons’)