HomeRig VedaMandala 2Sukta 23Mantra 19
Previous Mantra

Mantra 19

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Triṣṭubh

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व । विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

bráhmaṇaspate tvám asyá yantā́ sū́ktasya bodhi tánayaṃ ca jinva | víśvaṃ tád bhadráṃ yád ávanti devā́ bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||

O Lord of the Word, you are the driver and guide of this well-shaped hymn; awaken to it and strengthen our lineage. All that is auspicious is what the gods protect—may we speak the Vast in the assembly, rich in inner heroes.

ब्रह्म॑णः । प॒ते॒ । त्वम् । अ॒स्य । य॒न्ता । सु॒ऽउ॒क्तस्य॑ । बो॒धि॒ । तन॑यम् । च॒ । जि॒न्व॒ । विश्व॑म् । तत् । भ॒द्रम् । यत् । अव॑न्ति । दे॒वाः । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥ब्रह्मणः । पते । त्वम् । अस्य । यन्ता । सुउक्तस्य । बोधि । तनयम् । च । जिन्व । विश्वम् । तत् । भद्रम् । यत् । अवन्ति । देवाः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥brahmaṇaḥ | pate | tvam | asya | yantā | su-uktasya | bodhi | tanayam | ca | jinva | viśvam | tat | bhadram | yat | avanti | devāḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक) < ब्रह्मन् + पति
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्ताcontroller, guide
यन्ता:
कर्तृ (apposition to त्वम्)
TypeNoun (agent)
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक) < √यम् (यच्छति/नियच्छति) + तृ
सूक्तस्यof the hymn
सूक्तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक) < सु + उक्त (PPP of √वच्)
बोधिbe aware; take heed; awaken
बोधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√बुध् (बोधते/बुध्यते)
तनयम्offspring, son
तनयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
जिन्वquicken, strengthen, invigorate
जिन्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√जिव्/√जिन्व् (वर्धयति/प्रेरयति; Vedic jinva)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
कर्तृ/विषय (of implied ‘is’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय (correlative)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
विशेषण/विधेय
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म (of अवन्ति)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवन्तिthey help, protect
अवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (रक्षति/अवति)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (of अवन्ति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमmay we speak greatly (loftily)
बृहद्वदेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√वद् (वदति)
विदथेin the rite/assembly
विदथे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक) ‘assembly/ritual session’
सुवीराःhaving good heroes/strong sons; well-manned
सुवीराः:
कर्तृ (predicate to ‘we’ implied)
TypeAdjective (as noun)
Rootसुवीर (प्रातिपदिक) < सु + वीर