HomeRig VedaMandala 2Sukta 17Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 2.17

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

भोजं त्वामिन्द्र वयं हुवेम ददिष्ट्वमिन्द्रापांसि वाजान् । अविड्ढीन्द्र चित्रया न ऊती कृधि वृषन्निन्द्र वस्यसो नः ॥

भो॒जं त्वामि॑न्द्र व॒यं हु॑वेम द॒दिष्ट्वमि॒न्द्रापां॑सि॒ वाजा॑न् । अ॒वि॒ड्ढी॑न्द्र चि॒त्रया॑ न ऊ॒ती कृ॒धि वृ॑षन्निन्द्र॒ वस्य॑सो नः ॥

bhójāṃ tvām indra vayáṃ huvema dadíṣ ṭvám indrāpā́ṃsi vā́jān | avíḍḍhīndra citráyā na ū́tī́ kṛdhí vṛṣann indra vásyaso naḥ ||

We call you, O Indra, as the Enjoyer and Lord of the plenitudes; you indeed give the works and the vāja-force. Pierce through for us, O Indra, with your bright and varied help; make us, O Bull of power, possessors of the better state.

भो॒जम् । त्वाम् । इ॒न्द्र॒ । व॒यम् । हु॒वे॒म॒ । द॒दिः । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । अपां॑सि । वाजा॑न् । अ॒वि॒ड्ढि । इ॒न्द्र॒ । चि॒त्रया॑ । नः॒ । ऊ॒ती । कृ॒धि । वृ॒ष॒न् । इ॒न्द्र॒ । वस्य॑सः । नः॒ ॥भोजम् । त्वाम् । इन्द्र । वयम् । हुवेम । ददिः । त्वम् । इन्द्र । अपांसि । वाजान् । अविड्ढि । इन्द्र । चित्रया । नः । ऊती । कृधि । वृषन् । इन्द्र । वस्यसः । नः ॥bhojam | tvām | indra | vayam | huvema | dadiḥ | tvam | indra | apāṃsi | vājān | avi ḍḍhi | indra | citrayā | naḥ | ūtī | kṛdhi | vṛṣan | indra | vasyasaḥ | naḥ

भो॒जम्bountiful, generous
भो॒जम्:
कर्म (त्वाम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootभोज (प्रातिपदिक; √भुज्/भुज् ‘भोग/पालन’ से)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हुवेमmay we call/invoke
हुवेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘आह्वान’
ददिष्ट्वम्grant (do give)
ददिष्ट्वम्:
क्रिया
TypeVerb (injunctive/benedictive-like form)
Root√दा ‘देने’ (ददाति) + -इष्ट (इच्छार्थ/आशीर्वादात्मक कृत्) ; वेदिक संधि-रूप
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
अपांसिworks, deeds
अपांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootअपस् (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कार्य/कृत्य’)
वाजान्prizes, strengths, boons
वाजान्:
कर्म (अपांसि के साथ समुच्चित)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक; ‘बल/अन्न/विजय-पुरस्कार’)
अविड्ढिhelp, find (for us), come to aid
अविड्ढि:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद्/√विन्द् (वेदिक: ‘प्राप्ति/सहायता’ अर्थ में) ; अव- उपसर्ग
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
चित्रयाwith bright/wondrous
चित्रया:
करण (ऊती के साधन/विशेषण-रूप)
TypeAdjective
Rootचित्रा (प्रातिपदिक)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our/to us)
TypePronoun
Rootअस्मद्
ऊतीaid, protection
ऊती:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘सहायता/रक्षा’)
कृधिmake, do
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ ‘करणे’
वृषन्O bull-like (mighty one)
वृषन्:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक; ‘वृषभ/वीर्यवान्’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
वस्यसःof the better (good), of prosperity
वस्यसः:
सम्बन्ध (नः के साथ: ‘हमारे लिए श्रेष्ठ (वस्तु/भाग)’)
TypeNoun
Rootवस्यस् (प्रातिपदिक; ‘श्रेष्ठता/उत्तमता/समृद्धि’)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्